Kocaeli'nin ekşi mayalı 'teneke ekmeği' kırsalda yaşatılıyor

Kocaeli'de tenekelere konularak pişirilen ekşi mayalı köy ekmeği, kadınlar tarafından gelecek nesillere taşınıyor

Yaşam 27.04.2022, 12:06
Kocaeli'nin ekşi mayalı 'teneke ekmeği' kırsalda yaşatılıyor

İzmit, Kandıra, Derince ve Körfez ilçelerinde yaygın olarak pişirilen "teneke ekmeği", doğal ve sağlıklı beslenmek isteyen vatandaşların sofralarında yerini alıyor.

Bölgede yetişen sarı buğdaydan üretilen un ve kuşaktan kuşağa aktarılarak bugüne ulaşan ekşi mayadan yapılan ekmek, daha yumuşak ve tabanının temiz olması için tenekelere konulduktan sonra fırına veriliyor.

Odun ateşiyle ısınan fırında yaklaşık 3 saatte pişen "teneke ekmeği"ni saklama süresi 10 günü geçiyor.

Fırın yakan kadınların komşularına, köyün çocuklarına ve yoldan geçenlere ikramda bulunduğu "ekmek günü", toplumsal dayanışmayı sağlayan bazı geleneklerin de yaşamasına vesile oluyor.

Fırına ilk önce "mancarlı pide", "çiğceli (kaymaklı) patates", "külçe ekmeği" gibi diğer yöresel lezzetler sürülüyor. Sabırsızlıkla beklenen pideler ve patatesin çıkmasının ardından fırında ekmek pişiriliyor.

"Kocaeli ekmek çeşitliliği bakımından zengin bir kent"

Kocaeli Kent Konseyi Yöresel Değerler Komisyon Başkanı Melek Çeliköz, Kocaeli'nin ekmek çeşitliliği bakımından oldukça zengin bir kent olduğunu söyledi.

Kentin özel günlerde yapılan bayram ekmeği, öküz ekmeği ve gelin damat çöreği gibi farklı ekmeklerinin olduğunu dile getiren Çeliköz, günlük tüketim için ise ekşi mayayla yapılan "teneke ekmeği"nin pişirildiğini kaydetti.

Çeliköz, bu ekmeğe tenekenin içerisine konulduktan sonra fırına sürüldüğü için "teneke ekmeği" denildiği bilgisini vererek, "Tenekeler yağlandığından daha yumuşak ve daha ince kabuklu oluyor. Tenekede yapma nedeni de aslında daha yumuşak ve temiz olması." diye konuştu.

Kırsalda yaşayanların ekmeği yaptıkları unu da kendi ektikleri buğdaydan elde ettiklerini anlatan Çeliköz, köy ekmeğinin yapıldığı unun Kandıra ve Körfez'de ekilen sarı buğdaydan elde edildiğini dile getirdi.

Melek Çeliköz, geleneksel ekmeğin köylerde yaşayan kadınlar sayesinde geleceğe aktarıldığını vurgulayarak, "Köy ekmeğinin tadını hiçbir yerde bulamıyoruz. İzmit'te yaşayıp köy ekmeği arayan arkadaşlarımız oluyor. Onlara da yine köydeki kadınlarımız ekmek yapıp getirebiliyorlar. Köy ekmeği yine Kocaeli'ye özel dartıyla (kaymaktan yapılan kahvaltılık) birlikte tüketildiğinde çok daha lezzetli oluyor." ifadelerini kullandı.

Ekşi mayalı köy ekmeğinin zahmetli yapım sürecine değinen Çeliköz, şunları söyledi:

"Bir öncekinden ayırılan ekşi hamur, akşamdan biraz daha un katılarak çoğaltılıyor. Sabah un katılarak yoğurulan hamurun taşması bekleniyor. Hamur taştıktan sonra ekmekler tenekelere, tepsilere konuluyor. Fırın yakıldığı zaman mancarlı pide ve yoz pide olmazsa olmazlardan. Yine çocuklara ikram edilmek üzere hamurun içerisine birkaç yumurta konularak yapılan külçe ekmeği hazırlanıyor. Ekmek hamurları taşmaya bırakılınca pideler yanan fırına veriliyor. Ev sahibi kendi için ne kadar pişiriyorsa yoldan geçenlere ikram etmek için de o miktarda pide pişiriyor. Yani 10 pide pişirildiyse 5'i yoldan geçene ikram ediliyor. Çiğceli patates de yine fırın yandığında olmazsa olmazlardan."

"Hiçbir katkı maddesi yok"

İzmit'te yaşayan ve her hafta sonu köy ekmeği pişirmek için kırsal Nebihocalar Mahallesi'ndeki evine giden Fergül Kır da kendi evlerinde sürekli köy ekmeği tüketildiğini, bu ekmeğin de hamuru tenekeye koyduktan sonra fırına sürerek pişirildiğini belirtti.

Ekmeğin ununu kendi ektikleri buğdaydan yaptıklarına dikkati çeken Kır, "Buraya gelin geldiğimden beri buğdayımızı kendimiz ekiyoruz. Hasadını yaptıktan sonra öğüttüğümüz buğday un haline geliyor." şeklinde konuştu.

Kır, ekmek yapımında yıllardır aynı mayayı kullandığını anlatarak, "Hiçbir katkı maddesi yok. Mayamızı akşamdan biraz çoğaltıyoruz, sabah olduğunda da un ve tuz ekleyerek yoğuruyoruz. Öğlene doğru taştıktan sonra fırına veriyoruz." ifadelerini kullandı.

Köy ekmeğini zevk alarak yaptığını vurgulayan Kır, şunları kaydetti:

"Fırın yaktıktan sonra 2 saatte tavına gelir. Ekmeğin önünden mancarlı ve peynirli pidemizi yaparız. Onlar pişerken yanına çiğceli patatesimizi de fırına süreriz. Bunlar piştikten sonra fırın ekmekler için hazır hale gelir. Pideleri aldıktan sonra ekmeklerimizi fırına veririz." AA

Yorumlar (0)
26
açık
banner21
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak 04:08
Güneş 05:49
Öğle 13:13
İkindi 17:05
Akşam 20:27
Yatsı 22:01
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31