Yüksek Meteoroloji Mühendisi Ahmet Köse’ye göre küresel iklim kriziyle birlikte yaz aylarında yaşanan yağmursuzluk ve su sıkıntısı kış aylarına da yansıyacak

NURETTİN BAKİ-ÖZEL HABER

Küresel iklim krizi etkilerini göstermeye devam ediyor. Özellikle yazları yaşadığımız su sıkıntısını önümüzdeki kış mevsiminde de yaşayabiliriz. Zira, Yüksek Meteoroloji Mühendisi Ahmet Köse, artan sıcaklar ve yağmursuz günlerin kışında devam edeceği görüşünde. Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin etkisiyle son 20 yıldır ülkemizde yaz mevsimi sonbahara doğru bir kayış gösteriyor. Yapılan bilimsel çalışmalarda 2000’li yıllardan itibaren ülkemizde yaz mevsiminin uzadığı, İlkbahar ve Sonbahar mevsimlerinde ise 25 güne varan azalmalar yaşandığı gözlemleniyor. Son 25 yıldır ülkemizde sonbahar mevsiminin genelde ılıman geçtiğine vurgu yapan Köse, uzun yıllar yaptığı gözlemler sonucunda bu yıl da Türkiye kışının kurak geçeceğini belirtti. Su konusunda gelecek planlamasının önemine de değinen Köse, yetkililere seslenerek gerekli önlemlerin alınması konusunda uyarılarda bulundu.

BAHAR AYLARI KISALDI

Son 25 yıldır ülkemizde sonbahar mevsiminin genelde ılıman geçtiğine vurgu yapan Köse, “Nerdeyse kendini yaz mevsimi zanneden sonbaharlar yaşıyoruz. Sıcak yaz mevsimi ve kendini yaz zanneden sonbaharın ardından birkaç soğuk hava dalgası eşliğinde gelen kış geldiğinde bu durumu garipsiyoruz. Aslında tuhaf olan kış mevsimi değil, sonbahar ve ilkbahar mevsimlerinin sürelerinin yaklaşık 25 gün kadar kısalması nedeniyle şaşkınlığımız. Uzun vade tahmin model çıktılarına göre Ekim ve Kasım aylarında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 1-2 derece üzerinde seyredeceği, ülkemizin büyük bölümünde ise hava sıcaklıklarının mevsim normalleri ortalamasında kalacağı tahmin edilmektedir. Ülkemiz genelinde yağışların ise Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde mevsim normallerinin altında (yüzde 20 ila yüzde 30) kalacağı, geriye kalan yurdumuzun büyük bölümünde ise mevsim normalleri civarında yağışlar alacağımız tahmin edilmektedir” şeklinde konuştu.

BU KIŞ KURAK GEÇECEK

Uzun yıllar yaptığı gözlemler sonucunda bu yıl da Türkiye kışının kurak geçeceğini belirten Köse, yetkililere seslenerek, gerekli önlemlerin alınması konusunda uyarılarda bulundu. Köse, “Türkiye geneli 1951-2010 yılları arası 60 yıllık veri setinde El Nino anomalisinin +1 dereceden büyük La Nina anomalisinin -1 dereceden küçük olduğu 35 El Nino ve La Nina yılı verisine göre yüzde 77 oranında pozitif anomali yıllarında yağış uzun yıllık ortalamanın üzerinde ve negatif anomali olan yıllarda ise uzun yıllık ortalamanın altında gerçekleştiği tespit edilmiştir. La Nina’lı yıllarda ülkemizde El Nino yılına göre yağışların mevsim normalleri altında kaldığı ve kurak geçtiğini söyleyebiliriz. Özetle; La Nina’nın etkisinin yılsonuna kadar devam edeceği tahmin edilmektedir. Bu durum geçmiş yıllarda olduğu gibi ülkemizin büyük bölümünde yağışların mevsim normalleri altında kalarak kurak geçeceğini göstermektedir. Zira geçmiş yıllarda ülkemizde yaşanan şiddetli kuraklıkların (1988- 1989 başta olmak üzere) büyük bölümü La Nina’lı yıllarda yaşanmıştır. Uzun vade tahmin modelleri de sonbahar ve kış mevsiminde yağışların yüzde 20 -30 daha az olacağını göstermektedir. Bu durumu göz ardı etmeden ülkemiz genelinde su ve enerji tasarrufuna şimdiden başlanması akıllı şehircilik uygulamaları, risk yönetimi açısından oldukça kıymetlidir. Buradan yetkililere seslenerek gerekli önlemlerin ilgili tüm sektörlerde alınmasını tavsiye ediyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Halil Arslan'dan, Cumhurbaşkanı Tatar'a anlamlı hediye Halil Arslan'dan, Cumhurbaşkanı Tatar'a anlamlı hediye

YAZ TURİZMİ UZUYOR

Kıyılarda yağışların mevsim normallerinin altında seyrettiğini ifade eden Köse, böyle yaz turizminin uzamaya başladığını bildirdi. Köse, “Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) ve GFS başta olmak üzere uzun vade tahmin yapan sitelerin verilerini incelediğimizde tıpkı son 20-25 yıldır yaşadığımız ılıman sonbahar mevsimini 2022 sonbaharında da yaşayacağımızı söyleyebiliriz. Turizm sektörü açısından değerlendirecek olursak; Ege ve Akdeniz kıyılarımız boyunca ılıman sonbahar havası kasım ayı ortalarına kadar deniz turizminin devam edeceği sonucu çıkarılabilir. Kıyılarda yağışların mevsim normalleri altında gözükmesi ise geç ısınan ve geç soğuyan deniz suyunun da etkisiyle sıcak ve ılık günlerin ardından gelecek soğuk hava eşliğindeki fırtınalı yağışların sel, su baskını, yıldırım, şimşek vb. hadiseler ile kıyılarda hortum oluşumuna neden olabilir. Ülkemizde yılda ortalama 15 civarı hortum oluşmaktadır. Hortumların oluşma sezonu ise genelde haziran ile kasım ayları arasında olup, sonbahar yağışlarıyla bu hortumları da görebiliriz” diye konuştu.

TAHMİNLER HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Su konusunda gelecek planlamasının önemine de değinen Köse, “Ülkemiz genelinde yağış azlığı nedeniyle stres yaşanan havzalarda, tarımsal faaliyetlerin planlaması (ürün türü seçimi ve ekim zamanlaması), enerji kaynakları olan hidroelektrik santrallerinde üretim planlaması, halkın temiz su ihtiyacının karşılanması başta olmak üzere gelecek yönetim ve planlama projeksiyonları açısından uzunvade tahminler hayati öneme sahiptir” dedi.

El Nino ve La Nina’lı yıllar ne anlama geliyor?

El Nino Güney Salınımları, küresel bir okyanus-atmosfer olayıdır. El Nino ve La Nina, Doğu Büyük Okyanus yüzey sularının sıcaklığındaki büyük salınımlar ve bunların yol açtığı atmosferik olayların genel adı olarak kullanılmaktadır.