banner18

banner19

23.02.2021, 10:25

Urla: Enginar, Balık, Şarap ve Felsefe

Urla, İzmir’in çok yakınında Anadolu kasabası özelliğini korumak için var gücüyle direnen ilçelerden biri. Son yıllarda Urla’ya büyük kentlerden gelerek yerleşen ya da iş kuranların sayısındaki artışı esnaf sevindirici, ama daha önce yerleşenler kaygı verici buluyor. Peki Urla’yı çekici yapan ne? Her şeyden önce İzmir gibi güzel bir dünya şehrinin yanı başında yer alıyor. İzmir, özellikle gençlerin ve kadınların özgürce yaşadığı, heykellerin alanları süslediği, sokaklarında, salonlarında, hatta tramvaylarında ve isimleri birbirinden anlamlı gemilerinde sanatın rahatça icra edilebildiği, biraz Barselona’ya, biraz Marsilya’ya benzetilen bir Akdeniz şehri. İzmir’e son yıllarda İstanbul’dan hatırı sayılır bir “beyaz yakalı” göçünün yaşanmış olmasına rağmen, gelenlerin İstanbul’u buraya getirmek yerine “İzmirlileşmiş” olduğu gerçeği de, bir bakıma, İstanbul’un insanları yoran kozmopolit yaşamı yerine, burada farklı bir “şehir kimliği” bulabildiğini gösteriyor. Hatta Büyükşehir Belediye Başkanı Soyer, tüm kasabalarıyla, yani Urla, Efes, Bergama ile birlikte, İzmir’in bütünsel bir hikayesinin yazılması gerektiğini savunuyor.

Bu hikayenin Urla kısmına eklenecek çok şey var: ilk gümüş paranın basıldığı Urla’nın, antik Klazomenai adıyla başlayan zengin tarihi, lezzetli esnaf lokantaları, enginar ve bardacıkla başlayan sebze ve meyveleri, levrek ve lidakiyle başlayan türlü çeşitli balıkları, ayrıca Sanat Sokağı, şarapları, ilginç Felsefe Günleri bunların başında geliyor. Tabii pozitif bilimlerin atası sayılan Anaksagoras’ı, Urlalı ünlü yazarımız Necati Cumalı’yı ve Nobel ödüllü Urla doğumlu Yorgo Seferis’i de unutmamak lazım.

Tarih hocalarımız Urla’nın Türkçe’de “çağırmak, seslenmek” anlamına geldiğini, eskiden bilinenin aksine Latince kökenli bir sözcük olmadığını söylüyorlar. İzmirliler arasında Kilizman olarak adlandırılan deniz kıyısındaki Limantepe bölgesinde antik kent kazıları devam ediyor. Bu bölgede aynı zamanda Ankara Üniversitesi ve Deniz Araştırmaları Derneğinin iş birliğiyle, 2500 yıl önce Ege’de kullanılan teknelerin ve deniz teçhizatının bilimsel tasarımlarla replikaları üretiliyor, deneysel teknoloji çalışmaları yapılıyor.

Salgın nedeniyle sonuncusu yapılamayan Urla Enginar Festivali, sadece enginar değil, Urla’nın zeytini ve şarabı ile birlikte, yöresel yemek çeşitlerinin de tanıtıldığı önemli etkiye sahip. Urlalı şarap üreticilerinin yurt dışına da ihraç ettikleri nitelikli türlerin yarışma kazandıklarını da not etmekte yarar var. Salgında ne yazık ki kapanan esnaf lokantaları ile fiyatları astronomik olsa da gastronomide iddialı restoranların ünleri de çoktan büyük şehirlerimize ulaşmış durumda.

Urla’yı ziyaret etmeyi salgın sonrası yapılacak ilk işlerden biri olarak planlayanlara günlük bir gezi programı önermek gerekirse, tam merkezde bulunan Malgaça pazarında yapılacak yöresel kahvaltıdan sonra, hemen arka sokaklardaki eski taş evleri, camileri, yenilenen tarihi yapıları gezmek mümkün. Sanat Sokağını ziyaret ettikten sonra merkezdeki esnaf lokantalarından birinde öğle yemeği yemek düşünülebilir. Güne Urla’nın deniz sahili İskele’den başlamak isteyenler içinse balık mezatını izlemek ilginç olabilir. Burada Tolga’nın ustaca yönettiği mezatın heyecanını yaşarken, mevsimine göre levrek, barbun, mırmır, lidaki, mercan, dil balığı bulabilmek, balığınızı hemen orada temizlettirmek mümkün.

İskele’de 2500 yıllık Ege gemilerinin aynılarının yapıldığı, etrafı çevrili atölye henüz ziyarete açık değil. Aynı zamanda çok ilginç bir araştırma alanı olan bu bölgenin uluslararası tanıtıma açılmasının Urla’ya farklı bir bilimsel denizcilik değeri kazandıracağı muhakkaktır. Bu kapsamda, Urla’da Dokuz Eylül Üniversitesine bağlı bir Su Ürünleri Fakültesi de bulunduğunu kaydetmek gerekir. Urla’ya büyük değer katan, Türkiye’de ilk 10’a giren İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünü de unutmamak lazım.

Urla aynı zamanda felsefenin ve bilimsel araştırmanın atalarından sayılan Anaksagoras’ın da memleketi. Güneş ve ay tutulması, göktaşları gibi doğa olayları hakkında bilimsel açıklamalar yapan Anaksagoras’ın Urla’nın merkezinde Belediye binasının arkasında bir heykeli de var. Bu düşünürün, “Algı karşıtların meydana getirdiği uyarımın sonucudur” şeklinde, felsefe tarihine geçen bir sözü de var.

Kültür ve sanatın dostları, Urla’dan yetişmiş ünlü yazar Necati Cumalı’nın evini de müze haline getirerek önemli bir hizmette bulunmuşlar.1963’te Nobel ödülü kazanan Yunanlı şair Yorgo Seferis’in de Urlalı olduğunu not edelim. Aynı zamanda diplomat olan Seferis, 1948-1950 yılları arasında Ankara’ya Yunanistan Büyükelçiliğine müsteşar olarak tayin olmuş ve çocukluğunu geçirdiği Urla’ya, İzmir’e ziyaretlerde bulunmuş.

Güzelliklerinin yanında kışın esen şiddetli poyrazlarıyla da bilinen Urla’da üç yıldan beri yaşayan biri olarak, ilginç sunuşların yapıldığı, tartışmaların yaşandığı Urla Felsefe Günlerinin ve Enginar Festivalinin salgın nedeniyle yapılamamasına üzüldüğümü söyleyebilirim. Çevrenin müthiş doğasının içinde Urlalı dostlarla yaptığımız uzun yürüyüşler de maalesef artık yapılamıyor.

Urla gerçekten görmeye, tanımaya değer bir Anadolu kasabası.

Yorumlar (1)
Selçuk Borovalı 1 hafta önce
Saygıdeğer büyüğüm Şakir Fakılı Bey'in bu harika yazısını keyifle okudum. İzmir'i, Urla'yı zaten çok seviyorum, bir kez daha sahip olduğumuz nimetleri hatırlamış oldum. Elinize sağlık.
14
açık
Günün Anketi Tümü
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 06:07
Güneş 07:28
Öğle 13:28
İkindi 16:42
Akşam 19:17
Yatsı 20:33
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 27 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Denizlispor 27 24
20. Ankaragücü 26 23
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Menemenspor 25 27
13. Adanaspor 24 26
14. Boluspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. Leicester City 28 53
3. M. United 27 51
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Brighton 27 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 25 20