banner18

banner19

21.01.2021, 10:17

Üniversitelerimiz Ayak Üstü Durmak İstiyorlar!..

“İşsiz kalırsam” diye düşündü, 22 yaşında.

“İşsiz kalırsam” diye düşündü, 23 yaşında

“İşsiz kalırsam” diye düşündü, 24 yaşında

Ve zaman zaman işsiz kalarak,

“İşsiz kalırsam” diye düşündü, 50 yaşında kadar.

(Nazım Hikmet)

Boğaziçi Üniversitesine rektör atanması sonrası gündeme gelen üniversite özerkliği konusunda bizlerin de söyleyecekleri var. Ülkemizde akademik yaşam üzerindeki baskılar sadece bu dönemde görülmemiş, üniversiteler uzun yıllar boyunca iktidarın gözünü diktiği kurumlardan olmuştur.

***

27 Mayıs 1960 darbesine giden kilometre taşlarından biri de 27-28 Nisan olaylarının Ankara ve İstanbul’da yoğunlaşması ve buna daha sonra Harp Okulu öğrencilerinin katılımı idi. 555K ile formüle edilen gençlik hareketi, özünde özerk üniversite talebini içeriyordu. Demokrat Parti iktidarının anti demokratik uygulamalarına karşı 1960 darbesi sonrası görece daha özgürlükçü bir ortam gelişti. Bu özgürlükçü ortamdan gençlik ve üniversiteler de kısmen yararlandılar. Üniversitelerde bilimsel ve idari özerklik akademik çalışmaların da önünü açtı. İşçi sınıfının örgütlülüğü ve sendikal yapılar toplumsal gelişmede bir lokomotif görevi gördüler. Dünyada esen sol rüzgârlardan da etkilenen toplumsal gelişme süreci, bilim ve siyaset çevrelerinde olumlu yankılar yarattı. Ancak uluslararası sermaye “Türkiye’de sosyal gelişme ekonomik gelişmenin önüne geçmiştir” tespitini yaparak, soruna yeni bir askeri müdahale ile daha GERİCİ bir çözüm bularak, süreci tersine çevirmek istiyordu. 1965’te başlayıp 1968’de doruğa ulaşan gençlik mücadelesi ve üniversitedeki boykot ve özel okul karşıtı eylemler müdahalenin sözüm ona gerekçesini oluşturdu.

***

Kısa süre sonunda 12 Mart diktatörlüğüne gidildi. Diktatörlük sendikaları, gençlik örgütlerini, üniversiteleri ve tüm ilerici güçleri yeniden dizayn ederek toplumsal mücadelenin dışına itti. Bu süreçte üniversiteler terör ve anarşinin odağı olarak görüldüğü için yeniden daha katı ve kontrol edilebilir kuvvetler haline getirildiler. Bu tablo üniversitelerin bilim ve idari özerkliğini ortadan kaldırdığı gibi bilimsel çalışmalara da ket vurdu.

***

1970’lerin son yarısında dünyada esen ve 1980’lerin başında doruğa ulaşan küresel neoliberal politikalar, ancak örgütlülüğün (işçi sınıfı ve emekçi kesimlerin örgütlülüğü) ve üniversitelerin toplum dışına iteklenmesini gerektiriyordu. Bunun için de parlamentonun feshi ve yeni bir darbenin gerçekleşmesi kaçınılmaz gözüküyordu. 12 Eylül 1980’de Amerikan emperyalizminin “bizim çocuklar becerdi” itirafı darbenin rengini ve niteliğini ortaya koymaya yetiyordu. Bu üçüncü darbenin esas hedefleri arasında da üniversiteler vardı. “Dizginlerinin ele alınması” gerekiyordu. Darbeciler bir YÖK yasası çıkartarak günümüze uzanan süreci başlatmış oldular. 1980 darbesi ile başlayan süreç toplumun üzerinden ama daha çok sol cenahın üzerinden buldozer gibi geçti. Toplumun ilerici kuvvetleri olan üniversite gençliğine büyük darbeler indirdi.

***

Eğitimin paralı hale getirilmesi ve parası olan okusun mantığı eğitime hakim olmaya başladı. Gelişmeler devlet üniversiteleri yerine vakıf üniversitelerine daha çok imkan vermeyi ve bu üniversitelerin bütçeden daha büyük pay almalarının yolunu açtı. Bütçeden vakıf üniversitelerine öğrenci başına verilen pay daha da arttırıldı. Hacettepe, ODTÜ, İTÜ ve birçok devlet üniversitesinin pabucu dama atılırken, birkaç bina ve bir iki öğretim üyesi ile pıtrak gibi özel ve devlet üniversiteleri açılmaya başladı. Yetmedi bilimsel ve özerk üniversitelerin kıyımı birde rektör ataması yapılarak günümüz kurallarına uyduruldu. Akademik personel, idari personel ve öğrencilerin etkilerinin hiç olmadığı atama yöntemi ile rektör atamaları uygulanır hale geldi. OYSA ÜNİVERSİTELER; bilimsel çalışmanın odağı, yöneticilerini kendilerinin seçtiği, bilim insanlarının özgürce çalıştığı ve düşüncelerini ifade ettiği, uluslararası bilim çevreleri ile bilgi ve çalışma yöntemleri konusunda sürekli iletişim halinde olan, idari ve bilimsel özerkliği olan, öğrencilerinde yönetimde temsil edildiği ve özgürce örgütlenebildiği, ülke yönetimi ile ilgili düşünce oluşturma ve toplum ile paylaşma fırsatı verilen kurumlardır. Bu böyle biline!

***

YORUM VE ÖNERİLERİMİZ: Ülkede olup bitenler göz önünde bulundurulduğunda akademinin gelmiş olduğu durumda dünya sıralamasında dereceye girmek mümkün değildir. Türkiye üniversitelerinin saygın üniversiteler arasında yer alması yukarıda yer verilen noktalara gösterilecek hassasiyetle bağlantılı diye düşünüyoruz. Sözümüzü her zaman olduğu gibi güzel bir Giresun Türküsü (karşılaması) ile bitirelim. Ömer Akpınar’ın bu güzel eserini Yücel Paşmakçı hocamız notaya almış… Sonsuz teşekkürler…

Bağlamam perde perde, düşürdün beni derde, ayaküstü duramam, seni gördüğüm yerde.

Sevgiler…

Yorumlar (0)
10
açık
Günün Anketi Tümü
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 06:21
Güneş 07:42
Öğle 13:30
İkindi 16:36
Akşam 19:07
Yatsı 20:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19