banner18

banner19

20.06.2022, 08:14

Ukrayna Savaşında Gelişmeler Hangi Yönde?

Ukrayna’da dördüncü ayına giren savaş dünya ölçeğinde ciddi bir gıda ve enerji güvenliği sorunu yaratacağa benziyor. Dünyada buğdayın üçte birinden fazlasını sadece Ukrayna ve Rusya üretiyor. Bu arada Amerika Birleşik Devletlerinin savaşla ilgili tutumunda bazı gelişmeler görülüyor: Biden Yönetimi savaşın başında oluşturduğu Rusya karşıtı koalisyonun durumu pek değiştirmediğinin farkına varmaya başladı. Bu nedenle Hindistan, Brezilya, İsrail ve Körfez ülkelerini de tarafsız kalmamaya, yaptırımlara katılmaya teşvik ediyor. Ama buna istekli davrananların pek fazla olmadığı görülüyor. Asyalılar, Batılıları kendi sorunlarını dünyanın tek meselesiymiş gibi görmekle eleştiriyor.

NATO cephesinde dikkatler Haziran sonu Madrid’de düzenlenecek zirveye çevrilmiş durumda. Yeni bir Avrupa Güvenlik Mimarisine duyulan ihtiyaç tartışılıyor. Bu arada NATO’nun on yıllık stratejisi de belirlenecek. Yeni Güvenlik Mimarisi ise savaş sonrası dünya düzeninin yeni dengeler üzerine oturtulması demek. Kaygılar, İsveç ve Finlandiya’nın üyeliğinin çok ötesinde, bu konuya odaklanacağa benziyor. Çin’e karşı uygulanacak diplomaside birlik sağlamak da NATO’nun gündeminde yer alıyor.

Bağımsız ve egemen bir ülkeye saldıran Rusya ise “operasyon” adını verdiği savaşı acımasızca sürdürüyor. Putin son zamanlarda kendini eski Rus Çarı Büyük Petro ile karşılaştırmaya başladı. Eski Sovyet topraklarına emperyal gözle bakıyor. Rusya ekonomisinin yaptırımlardan etkilenmeyeceğini ileri sürüyor. Savaşı ne zaman bitireceğine dair ise henüz bir ipucu yok. Ancak tahminler, hedefinin doğudaki iki Ukrayna eyaletini ve Karadeniz kıyısındaki bazı bölgeleri, Kiev Yönetiminin denize çıkışını kısıtlayacak şekilde ele geçirmek olduğu yönünde. Batı dünyasına “hazmettirerek” elde ettiği Abhazya, Güney Osetya ve Kırım’dan sonra, göz diktiği Ukrayna topraklarını da, kim bilir belki ileride başka yerleri de ülkesine katacağı ileri sürülüyor. Bu bağlamda, savaşın aslında bir “aile içi mesele” olduğu yönündeki düşünceyi de anımsatmakta yarar var.

Avrupa Cephesinde ise kaygı ve telaş daha büyük. Zira Rusya aslında 400 yıldan beri önemli bir Avrupa devleti. Öyle de kalacak. Ancak devam eden savaş ister istemez, İngiltere, Fransa ve Almanya’ya İkinci Dünya Savaşını akla getiriyor. Endişelenen Almanya silahlanmaya ağırlık vereceğini açıkladı, ayrıca zorunlu askerlik uygulamasını yeniden getirmeyi değerlendiriyor. Ancak Orta Avrupa’da askeri yönden güçlenen bir Almanya’yı tehdit olarak görecek olanlar az değil. İngiltere ise Rusya’ya ağır bir savaş yenilgisi yaşatma peşinde. Fransa Cumhurbaşkanı Macron, durumun vahameti karşısında “Rusya’yı küçük düşürmeyelim. Rusya önemlidir” mesajı vermeye başladı. Avrupa Birliği’nin, NATO’ya üye olma ümidi iyice azalan Ukrayna’ya AB üyeliği yolunu açma girişimleri de ön plana çıkmaya başladı. Haziran ortasında dört AB liderinin (Almanya, Fransa, İtalya ve Romanya) Kiev’i birlikte ziyaret etmeleri bu çerçevede önemli bir adım oldu. Ancak Alman Şansölyesi Scholz, Ukrayna’nın üyelik için kriterleri yerine getirmesi gerektiğini vurgulamayı ihmal etmedi. Kriterler arasında, AB üyeliği için aday ülkenin komşularıyla ihtilaflarının çözülmüş olması da gerekiyor. Avrupa Birliği tekrar bir Güney Kıbrıs sorunu yaşamak ister mi bilinmez. Zira Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, “Kuzey Kıbrıs’ta egemenliğinin askıya alındığı” ileri sürülerek, Londra ve Zürih Antlaşmalarına aykırı biçimde tam üye yapılmıştı.

Gerek Macron’un yukarıdaki ifadeleri, gerek eski ABD Dışişleri Bakanı Kissinger’in Ukrayna’nın toprak tavizi vermesini gündeme getiren sözleri Ukrayna’da telaş ve tepki uyandırdı. Bu açıklamalar 1938’de Hitler’i yatıştırmak için Çekoslovakya’nın batısını ilhak etmesine yol açan Münih anlaşmasını hatıra getirdi, ayrıca Putin’in “Hitlerleştiği” yorumlarına da neden oldu.

Savaştan yakından etkilenen ülkemiz açısından ise Karadeniz’de barış ve güvenliğin korunması önem taşıyor. Montrö Antlaşması, 1936 yılından beri Karadeniz’de güvenliğin temel taşı olmuştur. NATO çevrelerinin, hem Montrö’nün hem Türkiye’nin bölgedeki öneminin bilincinde olduklarını umuyoruz.

ABD için bu savaşta en önemli husus Çin ile yaşadığı rekabettir. Amerikan Yönetiminin amacı Rusya’yı mümkün olduğu kadar Çin’in yakın müttefiki haline getirmemektir. Bunun için de Rusya’yı Avrupa’da tutmak isteyecek, Avrupa’nın yeni güvenlik mimarisinin oluşumunda buna dikkat edecektir.

Ukrayna’da savaşın ne zaman biteceği, büyük ölçüde Putin’in hedeflerine ulaşmış olmasına bağlı gözükmektedir. Kissinger’in sözleri hayata geçirildiği takdirde, ABD’nin Ukrayna’yı yarı yolda bırakması da olasılıklar arasındadır. Kissinger ayrıca, savaş sonunda Avrupa haritasında hem Rusya’nın hem Ukrayna’nın var olmalarını sağlayacak uygun yerler olmasını da önermiştir. Bunun anlamı, barış ortamına dönüldüğünde her ikisiyle de normalleşmiş ilişkilerin oluşacağı istikrarlı yeni bir hayata şimdiden hazırlıklı olunmasıdır.

Hitler, kendi totaliter Nazi dönemine “Üçüncü İmparatorluk” (Drittes Reich) adını takmıştı, yani tarihteki Roma İmparatorluğunun ve Alman İmparatorluğunun devamı olduğunu iddia ediyor, yeni dönemin “bin yıl” süreceğini ilan ediyordu. Ama 1945’te ibret verici bir yenilgiyle bu dönem sona ermişti. Putin ise kendini, bizim Deli Petro olarak bildiğimiz, topraklarını savaşarak genişletmeye çalışan Rus Çarı Büyük Petro (1682-1725) ile aynı kefeye koyarak, eski Rus İmparatorluğunu ihya etmeye mi niyetleniyor?

Ukrayna savaşında bu gelişmeler yaşanırken, sonuç olarak belki şunu söyleyebiliriz: Dünya düzenini büyük devletler kurar, diğer devletler ise onların ipiyle kuyuya inilemeyeceğini acı deneyimlerle öğrenirler.

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 07 Temmuz 2022
İmsak 03:59
Güneş 05:47
Öğle 13:21
İkindi 17:15
Akşam 20:45
Yatsı 22:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner27