banner18

banner19

13.03.2021, 11:18

Sporcu Sağlığı ve Melatonin

Epifiz bezi, beyinde serotonin ve melatonin salgısını gerçekleştiren mercimek tanesi büyüklüğünde bir endokrin (içsalgı) bezidir. Epifiz bezi diğer adıyla pineal bezin tanımlanmasıyla, buradan salgılanan melatonin, üzerinde geniş çaplı araştırmaların yapıldığı bir hormondur. Normal olarak gece salgılanan melatonin, gece saat 02.00 ile 04.00 arasında kanda en yüksek değerlerine ulaşmaktadır. Melatoninin salgılanmasının, mevsimlere farklılık göstermesiyle birlikte, gece uyurken ışığa maruz kalmanın melatonin salgısını baskıladığı da bilinmektedir.

Melatonin çok çeşitli metabolik etkilere sahip bir hormondur. Viral enfeksiyonlarda, kronik stres ve yaşlanmaya bağlı olarak gelişen immünolojik (bağışıklık sistemi) zayıflamayı önleyebilme özelliğini açıklayan birçok bilimsel yayın bulunmaktadır. Bütün bu fonksiyonlara ek olarak, melatonin uyku, yaşlanma, termoregülasyon ( ısı dengesi) ve biyolojik saat, kardiyovasküler ( kalp ve damar sistemi) fonksiyonları, antioksidan sistem ve bağışıklık gibi birçok biyolojik fonksiyonun düzenlenmesinde rol oynadığı saptanmıştır. Bu fonksiyonlarda meydana gelen bozuklukların, çeşitli hastalıklara zemin hazırladığı ve enfeksiyonlar, otoimmun, psikiyatrik hastalıklar ve kansere yakalanma oranını artırabildiği bilindiği için, melatonin; sağlıklı yaşama katkıları nedeniyle üzerinde yoğun araştırmalar sürdürülen bir hormon olarak dikkat çekmektedir.

Melatonin salgılanma miktarının yaşa bağlı olmasının yanı sıra, kişiden kişiye farklılık gösterir. Çocuklar yetişkinlerden daha fazla melatonin salgılarken, ileri yaşlarda melatonin salgısının azaldığı bilinmektedir. Yoğun egzersizlerin neden olduğu stresin( aşırı yüklenmenin) melatonin hormonun etkisiyle, doku ve metabolik hasarın önlenmesindeki destekleyici rolü spor hekimliği alanında son yıllarda araştırma konusu olmuştur. Özellikle, kronik düzenli egzersizlerin, antioksidan (hücre koruyucu) savunma sistemindeki olumlu katkıları nedeniyle, hücre hasarı riskinin azalması, performans artışı ve kas yorgunluğunun gecikmesi, sportif performans adına önemli etkilerdir.

Melatoninin,çok yönlü metabolik katkıları nedeniyle, egzersizin melatonin salgılanması üzerinde akut etkileri ve uzun vadeli etkileri özellikle sporcu sağlığı açısından araştırılmaktadır.. Bu konuda yapılan çok merkezli klinik çalışmaları inceleyen Nuriye Bayar’ın yaptığı araştırmalarda, melatonin hormonun, kronik(uzun süreli), yoğun egzersiz sonucu ortaya çıkan oksidatif stres ( hücre hasarı) ve inflamasyonun (ödem ) etkilerini azaltarak kas hasarını azalttığı ve akut (kısa süreli) yoğun egzersizin oluşturabileceği kardiyak (kalp) doku hasarına karşı koruyucu özelliğinin de mevcut olduğu vurgulanmaktadır.

Melatonin uyku esnasında salgılanan bir hormon olduğu için, uykunun sporcular için çok sayıda önemli fizyolojik ve bilişsel işlevi nedeniyle; uyku yoksunluğu, atletik performans, özellikle uzun süreli egzersiz performansı üzerinde önemli etkilere sahip olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca kronik uyku yoksunluğunun iştah üzerinde, gıda alımında ve protein sentezinde değişikliklere neden olarak sporcu beslenmesinde, metabolik ve endokrin (hormonal) dengesi üzerinde olumsuz etkiye sahip olması nedeNiyle atletik performansı düşürebileceği de öngörülmektedir.

Yorumlar (0)
28
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 04:10
Güneş 05:51
Öğle 13:13
İkindi 17:05
Akşam 20:25
Yatsı 21:59
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30