banner18

banner19

07.08.2016, 11:15

NEŞE'DEN HABER VAR

Bu iş çocuk oyuncağı değil!

Hayata Destek İnsani Yardım Derneği’nin ortaya koyduğu “Bu İş Çocuk Oyuncağı Değil” projesi devam ediyor. Türkiye’de yaklaşık bir milyona yakın çocuk işçinin çalıştığını belirten dernek, bu konuda mevcut yasaların uygulanması ve toplumda farkındalık yaratılması amacıyla çalışmalar yürütüyor.

Her yıl, yaşadıkları kentlerden aileleriyle birlikte uzaklara giden çocuklar, ağır koşullar altında çalışmaya, okul hayatlarına veda etmeye zorlanıyor. Eğitim kesintisi, çocukları bir “yoksulluk döngüsü” içinde, anne-babalarının kaderlerini paylaşmaya mahkum ediyor. Tüm bunlarla mücadele etmeyi hedefleyen ve toplumu bu konuda bilinçlendirmeye çalışan dernek, çalışmalarını sürdürüyor.

Hayata Destek İnsani Yardım Derneği’nin, çocukların sağlık, eğitim; ötekileştirilmeksizin toplumda var olma ve yaşam hakları için başlattığı “Bu İş Çocuk Oyuncağı Değil!”’ adlı kampanyası, ülke çapında göçebe tarımda çocuk işçiliği üzerine farkındalık yaratmayı ve Türkiye’de mevsimsel tarım işçiliği üzerine Meclis Araştırma Komisyonu’nun kurulmasını sağladı.

ÇOCUK İŞÇİLİĞİ NE DURUMDA?

Hayata Destek İnsani Yardım Derneği’nin, çocuk işçiliğine dair merak edilen tüm konuları cevapladığı yazıda, Türkiye’deki çocuk işçiliğinin hangi boyutta olduğu anlatılırken, aynı zamanda çözüm önerileri de sunuluyor.

Türkiye’de çocuk işçiliği ne kadar ciddi bir sorun?

Mevsimlik tarım işçilerinin çocukları, doğumlarından itibaren aileleriyle göçer olmalarından ötürü mevsimlik tarım göçünün beraberinde getirdiği şartlardan etkileniyorlar. 2012’den bu yana sahada ve saha dışında faaliyetler yürüten Hayata Destek ekibinin gözlemlerine göre, mevsimlik tarımda çocuklar, ortalama 11 yaşından itibaren tarlalarda/bahçelerde çalışmaya başlıyorlar. Bazı durumlarda yaş 9’a kadar iniyor. TÜİK'in (Türkiye İstatistik Kurumu) 2012 verilerine göre Türkiye'de istihdam edilen çocuk sayısının 838 bine ulaştığı ve azalma eğiliminin de tamamen durduğu belirtiliyor.

Çocukların çalıştığı tek ülke Türkiye mi? Başka hiçbir yerde örneği yok mu?

Kesin rakamlara ulaşmak mümkün olmasa da, dünyada, pek çoğu tam zamanlı çalışan, eğitim hayatından tümüyle kopartılmış, çocuk olma hakları tanınmayan 168 milyon çocuk işçi bulunduğu düşünülüyor. Bu sayının 85 milyonunu, sağlığa zararlı ortamlarda çalışma, kölelik, ya da diğer çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerini yerine getiren çocuklar oluşturuyor. Çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin yoğun olarak rastlandığı ülkeler arasında Mali, Bhutan, Burundi, Uganda, Nijer, Burkina, Etiyopya, Nepal, Ruanda, Kenya ve Pakistan gibi az gelişmiş ülkeler var.

Çocuklar mevsimlik tarımda nasıl çalıştırılıyor? Çalışan çocukların aileleri yok mu?

Çocuklar, yaşadıkları kentlerden mevsimlik tarım yapılan kentlere, her yıl, çoğunlukla aileleriyle birlikte göç ediyor ve bu kentlerdeki bağ/bahçe/tarlalarda, aileleriyle birlikte çalışarak aile geçimine maksimum katkı sağlamaya çalışıyorlar. Çocukların neredeyse tamamı anne, baba, büyükanne/büyükbaba ve kardeşleriyle birlikte yılın ortalama 9 ayı göç ediyor.

Mevsimlik tarımda çalışan çocuklar ne kadar mesai yaparlar?

Mevsimlik tarım işçisi çocuklar, günde ortalama 10 saat çalışıyor. Çocukların çalıştıkları ürünler ve yöreler arasında, çalışma saatleri bakımından farklar var. Çocukların, en uzun mesai yaptığı yer Şanlıurfa, pamuk toplama işi. Burada sabah 6 gibi çalışmaya başlayıp, akşam 7 gibi çadırlarına geri dönüyorlar. Mevsimlik tarım işçiliğinde çalışan çocukların çoğu yılın yaklaşık 9 ayı, bir kısmı sadece yazın, bir kısmı ise eve hiç dönmeden yıllarca çalışabiliyor.

Mevsimlik tarımda çalıştırılan çocuklar “tarım işçisi” sayılıyor mu? Sigortaları, sosyal güvenceleri var mı?

Çocuklar bir tarafa, yetişkin mevsimlik tarım işçileri -yani çocukların yetişkin aile bireyleri- sözleşmeleri olmadığından ötürü “tarım işçisi” sayılmıyorlar. Ayrıca, çalışanların çalışma koşulları ile ücret, ödeme, ulaşım ve barınma şartlarıyla ilgili, işyerlerinin sorumluluğundaki düzenlemeleri öngören yasal metinlerin kapsamlarının darlığı ve idari / cezai yaptırım eksikliği dolayısıyla mevsimlik tarım işçileri halen kayıtsız durumda; işçilerin koşulları tamamen aracı ve işverenlerin inisiyatifindedir.

NE YAPILMALI?

Yasalar bu konuda ne diyor?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın, “çalışma şartları ve dinlenme hakkı”nı düzenleyen 50. maddesinde, “Kimse yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz; küçükler ve kadınlar ile bedenî ve ruhî yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar, ücretli hafta sonu ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir” ifadeleri yer alıyor.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 71 ve 85. maddelerine göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. Türkiye özelinde 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış çocukların hafif işler dışında çalışmaları, 16 yaşını doldurmamış çocukların bazı ağır ve tehlikeli işlerde çalışmaları, 18 yaşını doldurmamış çocukların diğer bazı ağır ve tehlikeli işlerde çalışmaları ile 18 yaşını doldurmamış çocukların çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinde çalışmaları, çocuk işçiliği kapsamındadır. 222 sayılı Temel Eğitim ve öğretim Yasası, ilköğretim çağında olup okula devam etmeyenlerin ücretli veya ücretsiz çalıştırılamayacağını, okula devam edenlerin ise sadece ders zamanları dışında çalıştırılabileceğini belirtiyor.

Çocuk işçiliğini çözmek için yerel yönetimlere nasıl bir görev düşüyor?

Yerel yönetimler, çocuk işçiliğinin engellenmesi ve mevsimlik gezici işçi ailelerin konaklama ve ulaşım şartlarının iyileştirilmesine yönelik izleme, denetleme ve raporlama çalışmalarının yapılabilmesi açısından kilit role sahiptir. Devlet tarafından başlatılan fakat eğitim ve sağlıktan ziyade konaklama ve barınma bileşenlerine odaklanan METİP projelerine dair sahada denetim sorumluluklarının büyük bir bölümü de merkezi ve yerel yönetimlere kalmaktadır.

Yerel yönetimler, çocuk işçiliğinin engellenmesi ve mevsimlik göçer işçi ailelerin konaklama ve ulaşım şartlarının iyileştirilmesi konusunda daha geniş inisiyatif alabilirler. Özellikle mevsimlik işçilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi konusunda çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tek aktör olmaktan çıkmalıdır. Mevsimlik göçer işçilerin konaklamaları için kurulan geçici konaklama merkezlerinin yerel yönetimler tarafından koordine edilmesi, yerel kaynakların doğru ve amacına uygun bir şekilde kullanılması açısından son derece önemlidir.

Çocuk işçiliğini çözmek için sivil toplum kuruluşlarına nasıl bir görev düşüyor?

Çocuk işçiliğiyle mücadelede her zaman aktif bir rol oynamış olan sivil toplum kuruluşları, çocuk işçiliğinin sona erdirilmesi ve engellenmesi amacıyla sürdürülebilir modeller üretme; çocuk işçiliğinin denetlenmesi ve raporlanması ve savunu alanlarında etkili olabilir; yasa yapıcı ve karar alıcı mercilerin dikkatine sunulacak olan raporlar hazırlayarak yasama ve yasaların uygulanması sürecine etki edebilir. Ayrıca ülke çapında ya da yerelde farkındalık arttırıcı faaliyetler yürüterek kamuoyunu, çocuk işçiliğinin ciddiyeti konusunda uyarabilir.

Çocuk işçiliğini çözmek için nasıl bir medyaya ihtiyaç var?

Çocuk işçiliğini çözmek ya da çocuk işçiliği konusunda farkındalık yaratabilmek için görsel ve yazılı medyaya büyük bir görev düşmektedir. Zira görsel veya yazılı medya, çocuk işçiliğini işleme şekli doğrultusunda, toplumda bu meseleyle ilgili algıları direk ya da dolaylı bir şekilde etkileyebilecek güce sahiptir. Özellikle medyanın çocuk işçiliğini işlerken konuyu eğitim, güvenlik, çocuk hakları ve emek çerçevesinden aktarması, çocuk işçiliği konusunda ciddi bir farkındalık yaratılmasının önünü açacaktır.

“Bu İş Çocuk Oyuncağı Değil” projesinin çalışmalarını takip etmek ve bağışta bulunmak isterseniz aşağıdaki adresleri kullanabilirsiniz:

Websitesi: http://buiscocukoyuncagidegil.com/

Facebook: www.facebook.com/cocukoyuncagidegil

Instagram: https://www.instagram.com/buiscocukoyuncagidegil/

Twitter: https://twitter.com/coyuncagidegil

Derneğe bağış için: http://bagis.hayatadestek.org/

Günün Sözü

Dünyada bir tane dahi çocuk mutsuz olduğu sürece, büyük icatlar ve ilerlemeler yoktur. - Albert Einstein

Günün Fotoğrafı

Blue Morpho Butterfly

Yorumlar (0)
1
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:53
Güneş 08:19
Öğle 13:27
İkindi 16:02
Akşam 18:24
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12