banner18

banner19

banner3

Yıldız, karikatür ile dolu dolu 46 yılını anlattı

Küçük yaşlarda karikatür ile alakası gelişen Karikatürist Mustafa Yıldız, sanatta 46.yılını doldurdu. Hem çizerliği hem de bu işin eğitimini vermesi ile sanatın gelişmesine katkı sunan Yıldız, Karikatür ile olan hikayesini gazetemize anlattı

Kültür-Sanat 26.02.2021, 11:01 26.02.2021, 11:08
Yıldız, karikatür ile dolu dolu 46 yılını anlattı

ONURHAN ALPAGUT / RÖPORTAJ

Karikatürist Mustafa Yıldız’ın karikatüre olan ilgisi televizyon ve internetin olmadığı yıllarda başladı. Abisinin eve getirdiği Akbaba Mizah Dergisi Yıldız’ın sanata olan ilgisini daha da artırdı. İlk eserlerini 1976 yılında Ege Ekspres Gazetesi’nde yayınlayan Yıldız, sonrasında birçok gazete ve dergiye karikatür çizdi. Sadece çizmekle de yetinmeyen Karikatürist Yıldız, sanat sevdalısı birçok genci yetiştirdi. Usta çizer, 46 yıllık karikatür macerasını gazetemize anlattı.

Bize kısaca kendinizden söz eder misiniz?

Manisa’da dünyaya geldim. 70’li yılların başında İzmir’de yaşamaya başladım. Okul ve iş hayatım ilkokuldan sonra birlikte yürümeye başladı. Namık Kemal Akşam Lisesini bitirdim. Yüksekokul yine Anadolu Üniversitesi AÖF oldu. Gönlüm isterdi güzel sanatlara gitmek ama iş hayatı ağır bastığından okul hep ikinci planda kaldı. 2003 yılında emekli olduktan sonra gecem, gündüzüm karikatür çizmek, karikatür adına etkinlikler peşinde koşmakla geçti.

ÇİZGİ ROMANLARI TAKİP EDERDİM

Karikatüre olan ilginiz nasıl başladı, devamında nasıl gelişti?

İlkokul yıllarım köyde geçti. Televizyon, bilgisayar, internetin olmadığı yıllarda evimize babam günlük gazete, ağabeyim Akbaba mizah dergisi ve çizgi romanlar getirirdi. Belki daha okuma yazma bilmeden bu yayınları takip ederdim. Bu beni müthiş etkilemeye başlamıştı. Okula başladıktan sonra çizgi romanları taklit etmeye, defter yapraklarından gazete çıkarmaya başladım. Karikatür daha sonra girdi hayatıma. Orta Okulda ilk karikatürüm Akbaba ve Fırt dergilerinde yayınlandı. Aynı yıllarda İzmir basınında karikatürlerim yer almaya başladı.

Bugüne kadar eserleriniz nerelerde yer aldı, başarılarınızdan söz eder misiniz?

Eğer sondan başlayacak olursak şu ana dünyanın birçok ülkesinde karikatürlerim sergileniyor, yarışma albümlerinde yer alıyor. Artık internet aracılığıyla “bir tıkla” her yere eserlerinizi gönderebiliyorsunuz. Etkinlikleri takip edebiliyorsunuz. Çok daha fazla kişiye çizdikleriniz ulaşabiliyor. Gazete karikatürcülüğünü çok seviyorum. Çocukluk yıllarımdan bu yana yerel ve ulusal birçok gazeteye çizdim. Çok farklı konularda yayın yapan dergilerde yer aldım. Maydanoz Mizah dergisini çıkardım. Yine belediyelerle gerçekleştirdiğim; Neşeli, Gülen Karabağlar ve Bayraklı Mizah Dergilerinin Genel koordinatör ve Mizah yönetmenliğini yaptım. Onlarca mizah dergisinde yer aldım.

HAYATA BAKIŞIM

Karikatür çizginiz nedir?

Bunu iki şeklide yanıtlayabiliriz. Birincisi çizim tekniği olarak sade, göze hoş gelen, okuyucunun hemen anlayabileceği tarzı seviyorum. O şekilde yapmaya çalışıyorum. İkinci “çizgim” karikatürde anlatmak istediklerimdir. Hayata bakışım, olaylar karşısında duruşum, düşüncem neyse bunları çizgime yansıtıyorum. Karikatürcü mutlaka donanımlı olmalı. Günümüzde yaşananlar kadar, tarihide bilmek zorundadır. Her konuda az buçuk bilgi sahibi olmalıdır. Karikatür taraftır. İşçiden, emekçiden, ezilenden yanadır. Karikatür muhaliftir. İktidarda kim olursa olsun eleştirir, kötü giden yönlerini alaya alır.

Tecrübeli bir karikatürist olarak Türkiye’nin dününü ve bugününü iyi bilen bir isimsiniz. Günümüz Türkiye’sinde çizerlerimiz ne kadar özgür?

Türk mizahı oldukça eskilere dayanır. Nasrettin Hoca 860 yıl önce bu topraklarda yaşamıştır. Hacivat- Karagöz gölge oyunu olsa da tiplemeler birer karikatürdür. Bektaşi fıkraları mizah kültürümüze çok şey katmıştır. Aziz Nesin, Muzaffer İzgü, Rıfat Ilgaz taşlama ve mizah öykücülüğünde dünyaca ünlüdür. Mizah dergicilik tarihimizde çok zengindir. İlk Mizah Dergimiz Diyojen 1870 yılında çıkmıştır. 1922 yılında yayınlanan Akbaba Mizah Dergisi 1977 yılında kapanmıştır. Markopaşa dergisi tek partili dönemde türlü baskılara karşın muhalif tavrıyla ses getiren mizah dergimiz olmuştu. 1980- 90 yılları arası Gırgır Dergisi 1 milyona yakın satışıyla ün salmıştı. Çarşaf Dergisi yine 500 bin satış yapan bir mizah dergimizdi. İzmir mizah gazete ve dergileri tarihi oldukça zengindir. Bununla ilgi kitap çalışmamda sona gelmiş bulunmaktayım, yakında yayınlayacağım. Karikatürcüler mizah dergiciliği tarihinde hiçbir zaman özgür olamadılar. Gazete çizerleri de hep “sakıncalı” görüldüler. Nedense egemenler, politikacılar, siyasiler eleştirilmeyi pek sevmiyor. Aslında karikatüristler onlara ‘kıyak’ yapıyor. Yanlış giden, aksayan yönlerini mizahın hoşgörülü diliyle önlerine koyuyor. Onlarda bunları düzeltse hem kendileri hem karikatürcüler rahat edecektir.

CEP TELEFONUNDA ÇİZİMLER YAPILIYOR

Karikatür, dijitalde yaygınlaşması ile başka bir boyut kazandı diyebilir miyiz?

Mutlaka karikatürde dijital ile birlikte farklı bir boyut kazandı. Hiç kağıt, kalem kullanmadan çizim yapabiliyorsunuz artık. Basit programlarla cep telefonunda bile çizimler yapıp, hareket bile katabiliyorsunuz. Yani kısa, mini bir çizgi film, animasyon yapabiliyorsunuz.

Bununla bağlantılı olarak dijitalleşme basılı dergileri nasıl etkiledi?

Basılı gazete ve dergilerin satışı ortada. Mizah dergiciliği de bundan çok etkilendi. Bir zamanlar onlarca haftalık mizah dergisi çıkarken, şu an 2 basılı dergimiz var. Düzenli çıkan dijital mizah dergileri olmasına karşın ilgi çok fazla değil. Bu konuda biraz yeniyiz galiba? Ama bu zamanla çok okura ulaşacaktır.

Sizce bu durum erişebilirlik açısında daha mı faydalı oldu?

Günümüzde dijitalden kaçış yok artık. Çok daha geniş bir kitleye ulaşabiliyorsunuz. Zaten karikatür ne kadar çok kişiye ulaşırsa o kadar amacına varmış olur. Şu an gazete ve dergilerde çizer sayısı azaldı ama karikatür hala ilgi görüyor. Bazı karikatürlerim çok kişi tarafından paylaşıldığında yüz binlerce kişiye ulaşabiliyor.

Usta-Çırak ilişkisi ile ilerleyen bu sanat dalında kendinize artık yeni çıraklar bulabiliyor musunuz ve son olarak neler söylemek istersiniz?

Çocuklar çizmeyi, bir yerleri karalamayı çok seviyor. Özellikle 07- 12 yaş arası çocuklar resim ve karikatüre çok büyük ilgi duyuyorlar. Ülkemizde karikatürün okulu yok. Eğitim kurumlarında ders olarak vermiyor. Bu çok üzücü bir durum. Bazı özel okullarda ‘Karikatür kulübü’ adı altında derslere girmiştim. Uzunca bir süredir belediyelerde karikatür atölyeleri yapıyorum. Bayraklı, Gaziemir ve Çiğli Belediyelerinde düzenli çalışmalarım oldu. Binlerce öğrencim karikatürle tanıştı. İçlerinden yetenekli olanlar hala sürdürüyor. Geçmişte karikatürün okulu genelde mizah dergileri olmuştu. Gırgır dergisinde Oğuz Aral, Çarşaf dergisinde Semih Balcıoğlu ve Raşit Yakalı birer başöğretmendi. İzmir’de Eflatun Nuri hocamızla 1976 yılında Ege Ekspres gazetesinde tanıştım. Benim gibi karikatür çizen çocuk ve gençlerin karikatürlerinden oluşan ilk mizah sayfamızı bu gazetede yaptık. 1980-90 yılları arası Gıcık mizah dergisinde toplanan İzmirli genç çizerlere Eflatun Nuri ustamız öğretmenlik yaptı. İzmir’de birçok usta çizer burada yetişmesine öncülük etti.

KARİKATÜR İLGİ GÖRÜYOR

Sanatın her dalı günümüz pandemi koşullarından olumsuz etkilendi. Bu durumun karikatüre yansıması nasıl oldu?

Pandemi en çok sahne sanatlarını etkiledi. Müzisyenler iş yapamaz oldu. Tiyatroda aynı, aylardır sahneleri kapalı. Karikatür sanatı sergi etkinlikleri dışında çok sıkıntı yaşamadı. Tam tersine insanlar evlerinde kapalı kalınca daha çok okumaya, internet başında geçirmeye başladı. Sosyal medyada gezinir oldular. Karikatür de bu mecralarda çok ilgi görüyor.

Yorumlar (0)
3
açık
Günün Anketi Tümü
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 11 Nisan 2021
İmsak 05:09
Güneş 06:35
Öğle 13:18
İkindi 16:57
Akşam 19:51
Yatsı 21:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Göztepe 33 46
10. Sivasspor 31 44
11. Konyaspor 31 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 32 36
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 29 39
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. Chelsea 31 54
5. Liverpool 31 52
6. West Ham 30 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 30 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 30 29
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 29 33
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23