banner18

banner19

banner3

Levantenler sahnede

Osmanlı Dönemi’nde Avrupa’dan gelerek İzmir’e yerleşen levantenler, 1600’lü yıllara uzanan tiyatro geleneğini geleceğe taşıyor. Amatör Levanten Tiyatrosu, 10. yılında otistik çocuklar için sanatseverlerle buluşacak

Kültür-Sanat 13.02.2018, 09:47 23.11.2020, 01:26
Levantenler sahnede

SULTAN GÜMÜŞ / ÖZEL HABER

Yıllar sonra tekrar kurulan Levanten Tiyatrosu 10. yılını kutluyor. İzmir’de yaşayan levantenlerden oluşan topluluk 10. yılında ‘Şimdi Değil Sevgilim’ adlı oyunu İzmir Sanat’ta sergileyecek. 10 yıl boyunca oynadıkları oyunların gelirini kurumlara bağışlayan tiyatro ekibi, bu kez otistik çocuklar için sahne alacak.

GELECEK NESİLLERE AKTARILIYOR

Levantenlerin İzmir’deki tiyatro geleneği 1600’lü yıllara kadar uzanır. Asırlar boyunca devam eden, savaşlardan dolayı ara verilmesine karşın hiç bir zaman vazgeçilmeyen tiyatro geleneği, kurulan amatör toplulukların, Frenk ve Fassula mahallelerinde, deniz kenarlarında, konsolosluklarda kendi dillerinde sergiledikleri oyunlar ile yaşatılır. İzmir’deki sayıları geçmişte 18 bini bulan ancak bugün sadece bin kişi kalan levantenlerin dedelerinin başlattığı bu tiyatro geleneği, şimdi onların torunları tarafından sürdürülüyor. Dedelerinden kalan mirası yaşatıp gelecek nesillere aktarmak isteyen Levantenlerin kurduğu Amatör Levanten Tiyatrosu, 10 yıldır ‘perde’ diyor. Kısa sürede İzmir’in en beğenilen tiyatro grupları arasına girmeyi başaran ekip bugüne kadar Tuncer Cücenoğlu’nun ‘Boyacı’, Michael Cooney’in ‘Aman Karım Duymasın’, Ray Cooney’in ‘Karmakarışık’, Nicolai Gogol’ün ‘Müfettiş’ Carlo Goldini’nin ‘İzmirli İmprezaryo’ adlı oyunlarını sergiledi.

OYNAMAYI BIRAKTILAR

İzmir Amatör Levanten Tiyatrosu’nun kurucusu Ugo Braggiotti, 1800’lü yıllarda levantenlerin, kendi aralarında eğlenebilmek için evlerde ‘okuma tiyatrosu’ yaptığını, ancak savaşlar nedeniyle 1940’lı yıllara kadar bu etkinliklere ara verildiğini anlatıyor. Braggiotti o dönemde yaşananları şöyle özetliyor: “Uzun bir boşluktan sonra yeniden ezber tiyatrosu olarak Fransızca tiyatro oyunları başlıyor. 1960’lı yıllara kadar yine bir ara veriliyor ki ben o dönemi hatırlıyorum. Alsancak Garı’nın karşısındaki Anglikan Kilisesi’nin içinde bir sahne vardı. O dönemde bilinen Levanten aileler tiyatro yapmaya başladılar. Lucien Arkas, Pierre Caporal, Roger Caporal, Febo De Andria, Gilbert Epik, Reginald Gallia, Marie Lou Peartree, May Gallia, Lorraine Lochner, Enzo Sponza, Max Steinbuchel gibi isimler oyunlarda yer aldı. Komedi oyunları sahnelenirdi. Bir dönem sonra bu kişiler de oynamayı bıraktı.”

BÖYLE BİR ŞEY YAPILABİLİR Mİ?

2008 yılında İzmir’de Musevi cemaatinin sahnelediği bir tiyatro oyununu izledikten sonra, atalarından miras kalan bu köklü geleneği tekrar hayata geçirmeye karar verdiklerini söylüyor Braggiotti. Bu süreçte çevrelerindeki levantenlere oyunculuk teklifinde bulunup, tiyatroyu çok seven 15 kişi bir araya gelmişler. Narlıdere Belediyesinin tiyatro bölümü yönetmenlerinden Aysel ve Vedat Güzel’den de ‘Biz amatör bir grubuz ve başka işlerimiz var. Herkes gündüzleri çalışıyor. Böyle bir şey yapılabilir mi? Bize yardımcı olur musunuz?’ diye yardım istemişler. Aysel ve Vedat Güzel’in ‘Tiyatroyu seviyor musunuz?’ sorusuna verdikleri ‘Evet’ cevabıyla Ugo Braggiotti’nin ofisinde çalışmalara başlanmış. Böylece ekip Tuncer Cücenoğlu’nun Boyacı oyunuyla İzmir Atatürk Lisesinin bahçesinde perde demişler. Büyük beğeni toplayan ilk performanslarının, başta Dokuz Eylül Üniversitesi Tiyatro Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr. Semih Çelenk olmak üzere, işin ehli pek çok kişi tarafından ‘profesyonele yakın’ olarak değerlendirilmesi onları daha da motive etmiş. Bugüne kadar yüzeysel değil ince komediler sahnelediklerini belirten Ugo Braggiotti, bu konuda yönetmenlerine çok şey borçlu olduklarını dile getiriyor. Braggiotti, “Onuncu yıla geldiysek yönetmenler sayesinde. Onlar bizi anladı. Yapabileceğimizden fazlasını istemediler. İlk sahneye çıktığımız zaman ile bugün karşılaştırıldığında artık bize amatör demenin zor olduğunu söylüyorlar. Bu bizim için çok mutluluk verici bir gelişme” diyor.

LEVANTEN OLMA ŞARTI VAR

Amatör Levanten Tiyatrosu oyuncularının ikisi dışında hepsi Levanten, bu iki oyuncu ise Türk. Braggiotti, Türk oyuncuların gruba katılma hikayesini şöyle anlatıyor; “Bir kural koyulduğunda onun açığı da bulunur. Biz de öyle yaptık. Grubumuzdaki iki Türk’ü eş durumundan dahil ettik. Arkadaşlarımız çok istekliydiler onları kırmadık. Bu şartı koymamızın sebebi ise levantenleri unutturmamak. Düşünsenize yıllar sonra bir bakıyoruz ki 9 Türk bir Levanten kalmış. O zaman tiyatromuzun amacı gider.” En küçüğü 20, en büyüğü ise 70 yaşında olan grup üyeleri tam 10 yıldır her pazartesi prova yapıyor. Braggiotti’ye göre endüstri mühendisinden sekretere, iç mimardan ev hanımına, psikologdan öğrenciye farklı yaş ve mesleklerden grup üyelerini 10 yıldır bir arada tutan şey ise ekip ruhu. Tiyatroya başladıkları ilk senelerde tüm masrafları kendilerinin karşıladığını belirten Braggiotti; grup üyelerinin dolaplarındaki elbiseleri küçük dokunuşlarla değiştirip kostüm olarak kullandıklarını söylüyor. Geçmiş yıllarda sponsor bulmakta zorlanan ve masrafların çoğunu kendi içlerinde karşılayan grup üyeleri, neyse ki bu sorundan da kurtulmuş. 100 sponsor ile çalışan grubun dekorları, ses düzeni, davetiyeleri hep sponsor firmalar tarafından karşılanmış.

BU KEZ OTİSTİK ÇOCUKLAR İÇİN!

Amatör Levanten Tiyatrosu sergilediği tüm oyunlardan elde edilen geliri hayır kurumlarına bağışlıyor. Belli bir dönem gelirlerinin tamamını Van depreminden zarar görenlere bağışlayan ekip Anadolu Otizm Vakfı, Ayşe Faruk Çelebi Vakfı, Piri Reis Denizcilik Derneği, Buca Yaşlılar Evi, Omurilik Felçlileri Derneği ve TÜRGÖK yararına da sahneye çıktı. Aynı zamanda oynadıkları oyunlar sayesinde 30 öğrenciye burs imkanı sağladı. Bu yıl ise otistik çocuklar için kürklerini giyip sahne alacaklar. Kat ettikleri yolu sayısal veriler vererek aktaran Ugo, “İlk oyunumuz 450 kişiyi ağırladı. Fakat zaman içerisinde çok önemli başarılar elde ettik. Git gide artarak salonu doldurmaya başladık. Dördüncü yılda sanırım kapalı gişe oynadık. Beşinci yılda üç geceden dört geceye çıkardık. Daha sonra beş geceye çıkarmaya başladık. Bu sene ise altı gece yaptık. Yılda bir kez oynuyoruz. Oyunlar da dört buçuk ayımızı kapsıyor” dedi. Okuyucuların bilet almak için nerelere başvuracağını ekleyen Ugo, “Amatör olduğumuz için bizim bir gişemiz yok. Dolayısıyla afişte gördüğünüz bu oyuncuların her birinde bilet var. TÜRGÖK’teki üyelerde de bilet var. Bizi bilen ve tanıyan herkes biletimizi satıyor. Yardım ettiğimiz kurumlar da dahil” diye konuştu. Sahneleyecekleri oyun hakkında da kısa ipuçları veren Ugo, “Oynayacağımız tiyatronun adı, ‘Şimdi Değil Sevgilim’. Gülmediğimiz anlarda dahi insanlar gülümseyecek. Çünkü önceki oyunlarımızda bunu söyleyen insanlar vardı. Bu bile çok anlamlı. Gülümsetmek. Ve aldıkları bir bilet ile bu yardım projesine katkı sağlamak” cümlelerini kaydetti. 13 Şubat Salı günü başlayacak olan tiyatro, 19 Şubat’ta son perdesini açacak.

Yorumlar (0)
2
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:52
Güneş 08:17
Öğle 13:28
İkindi 16:06
Akşam 18:29
Yatsı 19:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12