İzmir’in Şahadetnameli İlk Türk Avukatı: Bektaşi Babası Ruhi Bey Baba

İzmir’in Yeşilyurt semtinde, Mızraklı dede haziresinde kalan son iki kabirden birisi olan Ruhi Bey Baba’nın mezarı hakkında bilgi veren Doğu, gerekli restorasyon çalışmalarının başlatılacağını söyledi

Kültür-Sanat 06.07.2020, 10:57 25.11.2020, 09:57
İzmir’in Şahadetnameli İlk Türk Avukatı: Bektaşi Babası Ruhi Bey Baba
BURCU YANAR/ÖZEL HABER
İzmir’in kültür sanat tarihinde gizli kalmış, çoğu zaman belki önünden geçtiğimiz, gün içinde sıklıkla gördüğümüz fakat hikayelerinin ne olduğunu bilmediğimiz eserlerin bilinmeyen yönlerini tarih severlerle paylaşmaya devam ediyoruz. Kent tarihi araştırmacısı Bedri Cumhur Doğu’nun uzun zamandır üzerinde çalıştığı ve İzmir Yeşilyurt’ta bulunan eski bir Bektaşi Tekkesi olan ‘Mızraklı Dede Tekkesi’  haziresinden bu güne kadar gelen ve tek kalan ‘Ruhi Bey Baba’ ya ait olan mezar taşı ‘1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı’ olarak tescilletildi. Mezarın restorasyon ve korunma sürecini de başlatan Doğu, ilginç bir tarihi hikayeyi de bizlere anlattı.



İZMİR’E SÜRÜLDÜ
“İzmir’in fikir, kültür, sanat, siyaset, inanç ve entelektüel hayatına damga vurmuş bir şahsiyet.
Asıl adı Es-Seyyid Mehmed Ruhi olan ve Osmanlı Dönemi saray imamlarından Seyid Zeynel Abidin Hanedanına mensupluğu ile bilinen İzmir’in Şahadetnameli İlk Türk Avukatı’nın hikayesini sizlerle paylaşıyorum” diyen Bedri Cumhur Doğu, “Yeşilyurt semtinde, bir zamanlar yaklaşık 15 dönüm bir arazide bulunan Mızraklı Dede Bektaşi tekkesinin, artık bir mescit ve iki mezar kadar küçülen haziresinde, vefa bekleyen İzmir’in önemli şahsiyetinin mezarı bulunan, İzmir’e Abdülhamid tarafından sürüldüğünde Bilad-ı Hamse payesi (beş şehir) bulunan Ruhi Bey Baba, Edirne, Bursa, Filibe, Şam ve Mekke kadılıklarında bulunduğu için bu paye kendisine Osmanlı Devleti tarafından verilmiştir” açıklamalarında bulundu.



ÜNLÜ ŞAİRLERİN UĞRAK İSMİ
Doğu açıklamalarına şu şekle devam etti: “Ruhi Bey Baba, bu sürgün sonrası İzmir’de kadılığı terk edip, avukatlık yapıp, diğer yandan da Yeşilyurt semtinde bulunan, bir ismi Mızraklı Dede Dergahı olan Balpınarı Bektaşi Tekkesi postnişinliği yapmaktadır. Karataş semtindeki konağında da, Bektaşi ayinleri düzenlediği, bu ayinlere şehrimizin münevver, aydın, kültür ve sanat adamlarının uğrak yeri olduğu bilinen, hoş sohbet kişiliği ile tanınan Ruhi Bey Baba’nın muhabbet meclislerinde Şair Eşref, Bıçakçızade İsmail Hakkı, Halit Ziya Uşaklıgil, Ermenekli Hasan Rüşdü, Abdülhalim Memduh, Tevfik Nevzad, Neyzen Tevfik, Hüseyin Rifat, Tokadi zade Şekib, İzmir Mevlevihanesi şeyhi Nureddin dede gibi entelektüel, aydın, kültür ve sanat adamları bulunmaktaydı.”
Ruhi Bey Baba’nın 73 yaşında iken, miladi 1901 yılında vefat ettiğini de söyleyen doğu, “Vasiyeti üzerine Mızraklı Dede Bektaşi tekkesi haziresinde toprağa verilmiştir. Vefatı üzerine Şair Eşref’in yazdığı manzume, Ruhi Bey Baba’nın mezar taşında ölümsüz bir hal alıyor ve İzmir kültür envanterinde çok önemli bir yer alması gerekiyordu” diyerek mezar taşında yer alan yazılardan bir örnek verdi: “Baştaşında; Hü dost, Bende-i Al-i aba yani bizim Ruhi Baba, Eyledi mülk-i fenadanbezm-i ukbaya sefer. Meyve-i bağ-ı zarafetti vücud-u ekmeli, Alem-i irfan, serapa etse şayandır keder. Anda hatm’olmuş tevekkül, anda bitmişti ğına, Desti izzetten kuşanmıştı miyanında kemer. Merd-i meydan-ı tarikattı, muhibb-i Ehli beyt, Sohbeti ehl-i dile olmuş idi şehd-ü şeker. Böyle zatı binde bir görmez tarik-i nazenin, Gökte bir milyon sene devr eylese şems-ü kamer.”



“BİRİNCİ SNIF DAVA VEKİLİYDİ”
İzmir’de genellikle hazine davalarına bakan Ruhi Bey Baba’nın birinci sınıf dava vekillerinden olduğunu ve İzmir’in şahadetnameli ilk Türk avukatlarından biri olduğunu da vurgulayan Doğu, “Müridleri arasında, kendisi gibi avukatlık yapan ve İzmir’in ilk gazetesi ‘Hizmet’ i çıkartan fikir adamı Tevfik Nevzad, meşhur heccav Kırkağaçlı Şair Eşref,  İzmirli gazeteci ve yazar Bıçakçızade İsmail Hakkı, zekasından dolayı Cin Ahmed şöhretini kazanmış olan İstanbullu Ahmed Bey dervişleri arasında bulunuyordu. İzmir’in kozmopolit, rindane ve kalenderane yapısını tam anlamıyla yaşatan ve gayrimüslimlere de bu dostluğu ve muhabbeti taşıyan Ruhi Bey Baba, Avukat Artin Harunyan,  Yorgancı Vartan, Yahudilerden Avram Efendi gibi gayrimüslimlere de çoğu zaman meclisinde yer vermiş, muhabbetlerde bulunmuştur” dedi.

GEREKLİ ÇALIŞMALAR BAŞLATILDI
Doğu bu tarihi ve kültürel varlığın korunmasına ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığının altını çizerek; “Yeşilyurt semtinde, Mızraklı dede haziresinde kalan son iki kabirden birisi Ruhi Bey Baba’nındır. Manzumesi Şair Eşref tarafından yazılmıştır. Türbesinin tamirat gördüğü ve kötü durumda olduğunu, hazirenin bulunduğu mescidin büyütüleceği haberini aldığımız, mezar taşının İzmir için çok kıymetli olduğunu düşündüğümüz bu önemli şahsiyete ait türbenin restorasyonu ve korunması için öncelikle İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’ndan 27.06.2019 tarih ve 9366 sayılı kararı ile 1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillettirdik. Tüm bunların ardından gerekli restorasyon çalışmaları başlatılacaktır” diyerek güzel haberi verdi.
 
Yorumlar (0)
15°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Namaz Vakti 26 Ocak 2021
İmsak 06:50
Güneş 08:15
Öğle 13:29
İkindi 16:10
Akşam 18:33
Yatsı 19:53
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13