banner19

28.12.2020, 10:58

I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ – 2

1-KAFKASYA CEPHESİ:

“Enver Paşa’yı; siyasî hataları ve sosyal görüş darlığı, askerî hatalarından daha önce yıkmıştır.”

General Levandevski

Almanların isteği üzerine açılan bu cephe iki amaca yönelikti:

-Bakü ve Abadan petrollerini Ruslara kaptırmadan ele geçirmek.

-Kafkasya engelini aşarak Orta Asya Türkleriyle bağlantı kurup, bütün Türklerin aynı bayrak altında birleştiği Turan hayalini gerçekleştirmek. Türkçülük akımı, Divan-ı Lügat’it Türk’ün bu dönemde bulunmasıyla palazlanmış, özellikle subaylar ve aydınlar arasında yayılmıştı.

Kafkas Cephesi’nde mücadele, Rusların Doğu Anadolu’ya 1 Kasım 1914’te saldırmasıyla mücadele başlamıştır. 8-21 Kasım’da Ruslarla yapılan çarpışmadan bir sonuç alınmadı. Aralık 1914’ te Enver Paşa’nın komuta ettiği 150.000 kişilik ordu, bölgede erken bastıran kış mevsimi şartları düşünülmeden ince giysilerle cepheye gönderildi. Enver Paşa komutasında 3. Türk Ordusu Sarıkamış yönünde taarruza geçirildi. 21 Aralık-4 Ocak tarihleri arasında askerlerin 90.000 (28.000’i şehit) yakın bölümü düşmanla savaşmadan; ulaşım yetersizliği, hastalık, açlık ve şiddetli soğuklardan Allahüekber dağlarında donarak şehit oldu.

Durumdan yararlanan Ruslar; 1915 İlkbaharında Sarıkamış üzerinden Erzurum’a doğru ilerleyip; Erzurum, Muş, Bitlis, Trabzon ve Erzincan’ı ele geçirdi. Ruslarla birlikte Anadolu’ya gelen Ermeniler, Anadolu’daki Ermenilerle birleşerek Van’da isyan çıkardılar. Bundan yararlanan Ruslar Van ve Malazgirt’i ele geçirdiler.

Ermeniler Türk askeri birliklerine saldırıp, iki ateş arasında bırakınca, Osmanlı yöneticileri Almanların telkiniyle, 1915 Nisan’ında Tehcir (zorunlu göç ettirme) kanununu çıkardı. Doğu Anadolu’daki Ermeniler, Suriye ve Lübnan bölgelerine göç ettirildi.

Çanakkale zaferinden sonra bu cepheye atanan Mustafa Kemal, 1916 yılında Muş ve Bitlis’i Ruslardan kurtardı. Ekim 1917’de Rusya’da ihtilâl çıkınca, yeni Bolşevik Hükümeti 16 Aralık’ta Osmanlı Devleti ile mütareke yaptı.

1918 yılında Brest Litovsky Antlaşması ile savaştan çekilen Ruslar; Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devletine bıraktı. Kafkas Cephesinde savaş kaybedildiği halde, Osmanlılar son zafer antlaşmasını imzalayıp, toprak kazandı. Diğer cephelerde ise; Çanakkale ve Kût’ül Amare gibi büyük zaferleri kazandığı halde yenik ayrılarak, 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi ile İtilâf Devletlerine teslim oldu. Doğu sınırımız I. TBMM Hükümeti döneminde; Ermenistan ile Gümrü (2 Aralık 1920), Ruslarla Moskova (16 Mart 1921) ve Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Sovyet Rusya temsilcileri ile Kars (21 Ekim 1921 anlaşmaları ile bugünkü haliyle çizildi. Faciası o zamanlar kamuoyundan saklansa da, milletin bağrında onulmaz, unutulmaz yaralar açtı.

SARIKAMIŞ

Sarıkamış vatanın serhad yeri

Savaşa giden döner mi geri?

Düşman değil kar yendi Mehmed’i

Buzdan heykel olarak tattı şehadeti

Dondu ana-babaların kor yüreği

Mehmetçik Sarıkamış’ta ebedileşti

Kaynak :

Ayten Başabaş Dirier: I.DÜNYA SAVAŞI’NIN SERENCAMI(dosya)

Yorumlar (0)
28
açık
banner21
Namaz Vakti 28 Temmuz 2021
İmsak 04:22
Güneş 06:02
Öğle 13:23
İkindi 17:14
Akşam 20:34
Yatsı 22:07
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 0 0
2. Alanyaspor 0 0
3. Altay 0 0
4. Antalyaspor 0 0
5. Beşiktaş 0 0
6. Karagümrük 0 0
7. Fenerbahçe 0 0
8. Galatasaray 0 0
9. Gaziantep FK 0 0
10. Giresunspor 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Hatayspor 0 0
13. Başakşehir 0 0
14. Kasımpaşa 0 0
15. Kayserispor 0 0
16. Konyaspor 0 0
17. Rizespor 0 0
18. Sivasspor 0 0
19. Trabzonspor 0 0
20. Malatyaspor 0 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altınordu 0 0
3. Ankara Keçiörengücü 0 0
4. Ankaragücü 0 0
5. Erzurumspor 0 0
6. Balıkesirspor 0 0
7. Bandırmaspor 0 0
8. Boluspor 0 0
9. Bursaspor 0 0
10. Denizlispor 0 0
11. Eyüpspor 0 0
12. Gençlerbirliği 0 0
13. Kocaelispor 0 0
14. Manisa FK 0 0
15. Menemenspor 0 0
16. Samsunspor 0 0
17. Tuzlaspor 0 0
18. Ümraniye 0 0
19. İstanbulspor 0 0
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30