banner18

banner19

21.01.2021, 10:20

I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119

Zeytindalı Harekâtı Şehitlerimizin aziz ruhuna…

    “Tarih tekerrür ediyor” derler… Hiç ders alınsa tekerrür eder miydi? Günümüzden bin* yıl önce de Kuzey Suriye Haç-Hilâl Savaşı’na sahne oldu. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesine bir tepki olarak 1096 yılında başlayan I.Haçlı Seferi’ne katılan yarım milyonluk Avrupalıdan, binbir serüvenden sonra Anadolu’da Türkler karşısında eriye eriye, 1099’da elli bin kişi Kudüs’e varabildi. Fatımîlerden alınan Kudüs’te, kılıçtan geçirdikleri Müslüman ve Yahudilerin kanları dereler halinde akıp, atların dizine kadar ulaştı. Sonuçta Haçlı Seferleri’nin en önemli gerekçesi amacına ulaşıp, kutsal topraklarda 1098’de Urfa ve Antakya Kontlukları, 1100’de Kudüs Krallığı, 1109’da Trablusşam Kontluğu kurularak, Feodalite rejimi bölgede uygulanmaya başlandı.

    O dönemde Anadolu Selçuklu Devleti, Beyliklerden Artuklular ve Danişmendliler, Haçlıların güzergahında olduklarından onlara karşı savaşırken; az da olsa Büyük Selçuklular, diğer Beylikler ve Zengiler Atabeyliğinden yardım aldılar. Bu dönem Türklerin yoğun bir şekilde Kuzey Mezopotamya’ya yerleştikleri bir sürece rastlar. Eğer Türklerin bu savunması olmasa, Haçlılar daha ötelere uzanacaktı. Ne Bağdat’taki Abbasiler, ne de Haçlıları çağıran Mısır’daki Şiî Fatımîlerin onlara karşı koyabilecek direnci yoktu.

    Anadolu Selçuklu Sultanı I.Kılıç Arslan ve Artuklu Melikleri Sökmen ve İlgazi, yeğenleri Belek Gazi ile Musul Atabeyi Nureddin Zengi bu mücadelenin bayraktarlığını yaptılar.

    Mardin Artuklu Beyliğinin kurucusu Artuk oğlu İlgazi, bir yandan Beyliğini tesis etmeye çalışırken, öte yandan Haçlılarla olan mücadeleye katkıda bulunmaya çalışıyordu.  B.Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar’a Bağdat Şahneliğinden(Askerî Vali) aldığı için kırgın olduğundan, 1111 yılında Haçlılara karşı oluşturulan Selçuklu Ordusuna katılmayıp, oğlu Ayaz komutasında bir miktar kuvvet gönderdi. Anadolu Selçukluları ile Büyük Selçuklu Devleti arasındaki veraset savaşları ile Melikşah’ın oğulları arasındaki saltanat savaşlarına Beyler ve Emirler de katılınca, Haçlılar bölgede tutunabildi. Baştan itibaren birlik sağlansa Haçlılar değil krallık, beylik bile kuramayıp kaçarlardı.

    Büyük Selçuklu başkentindeki taht kavgaları ve en kritik anlarda üzerlerine gönderilen ünlü komutanlar yüzünden, Mezopotamya’daki emirler kendi aralarında anlaşarak, Haçlıları yıldırmaya, gerektiğinde onlarla işbirliği yapmaya başladılar.

    1115-Tel Danis Savaşı: Mardin Meliki Artukoğlu İlgazi, B.Selçuklu Sultanı M.Tapar yardım isteğine cevap vermeyince, Şam Atabeyi Tuğtekin ve Dilmaçoğulları Emiri Togan Arslan ile anlaşarak, Halep bölgesindeki Tel Danis’te (Rebîülâhir 509/Eylül 1115), Kudüs Kralı II.Baudouin ve diğer Haçlı Prenslerinin komutasındaki büyük bir orduyu, ağır kayıplar verdirerek, geri çekilmek zorunda bıraktı.

      Bu olaydan sonra İlgazi, Haçlılarla mücadele için Şam atabeyi Tuğtegin’le bir anlaşma yaparak, Türkmenler’in yoğun bir şekilde yerleştiği Güneydoğu Anadolu Bölgesinden asker toplamak üzere Mardin’e gitti. Burada topladığı kuvvetlerle Dilmaçoğulları Emiri Toğan Aslan, Kürtler ve Munkızi Ailesi’nden Usame ile birleşip 40 bin kişilik bir ordu ile harekete geçti.

Tel AFRİN SAVAŞI

27-28 Haziran 1119*

Neden: Kuzey Suriye egemenliği için Haleb’i ele geçirmeye çalışan Haçlıları önlemek.

Katılanlar:                 

Müslümanlar

İlgazi-Toğan Aslan-Usame-Tuğtekin komutasında

X

Haçlılar

Roger de Salerno komutasında

Savaşın Gelişmesi:

    İlgazi, Toğan Aslan ve Usame komutasındaki ordu Haleb’i üs edindi. Haziran 1119’da Tuğtekin de Haleb’e gelerek onlara katıldı. Bunu öğrenen Roger de Salerno diğer Haçlılar’dan yardım istemek yerine, harekete geçerek Artah’da kamp kurdu. İlgazi yanına Halep ve Şam kuvvetlerini de alarak Esarib’e sahte bir saldırıda bulunması için birlik yolladı. Roger ordusunun bir kısmını bu saldırıyı karşılamak üzere gönderdi ve elinde olmadan İlgazi’nin tuzağına düşerek, plânının başarıya ulaşmasını sağladı. Bu plânla İlgazi hem Antakya kuvvetlerini böldü, hem de bir süre pusuda bekleyerek ana ordunun ikmal ve erzak kaynağından uzaklaşmasını sağladı. 27 Haziran’ı 28 Haziran’a bağlayan gece İlgazi’nin birlikleri, Telafrin’de Roger’in etrafını çevirmeye başladı.

    Roger etrafının sarıldığını fark edince birliklerini üçe ayırıp, savaş düzenine soktu. İlk saatlerde Haçlı birlikleri üstün gibi gözüküyordu. Ancak İlgazi’nin Türkmenleri hızlı ve yorulmak bilmeyen eğitimli askerlerdi. Çoğunluğu atlı okçulardan oluşan Müslüman kuvvetleri, Haçlılar’ı bitmek bilmeyen manevralarla ve ok atışlarıyla usandırdılar. Türkmenler’in ok atışları o kadar fazlaydı ki o dönemde yaşayan İbn Kalânisî şöyle yazar;

“… yerde yatan atların bazıları üzerlerine saplanan okların çokluğundan tıpkı birer kirpi gibi olmuştu.”

    Bu manevralarla üçe ayrılan Haçlı kuvvetlerinin arası daha da açıldı. Sonunda doğru vaktin geldiğine kanaat getiren İlgazi birliklerine hücum emri verdi. Antakya Kontluğu’nun ordusu bu emirle imha edildi ve Roger de Salerno da mücadele sırasında esir düştü. İlgazi değerini sorunca, “onbin altın” dedi. Değerini arttırmak için onu Tuğtekin’e yolladı. Haçlılara olan hırsından, ele geçireceği hazineyi düşünmeden, Roger’ın kafasını kesen Tuğtekin onu İlgazi’ye gönderdi. Bu gelişme Artukluları üzerken, Haçlılar arasında dehşet ve nefret uyandırdı. Bu olaydan sonra İlgazi Sarmeda’da kendisine teslim olan Renaud Masoier adlı yöneticinin mağrur kahramanca tavrından etkilenerek onu yanında bulundurup, kılıçtan geçirilmesini önledi. Savaşta Haçlılar tarafından o kadar çok ölen vardı ki, Franklar bu savaşa Kanlı Meydan(Ager Sanguinis) adını verdiler. Tel Afrin Savaşı’nda Antakya Kontluğu’na etkisinden kurtulamayacağı çok ağır bir darbe indirildi. Fulcherius Carnotensis’e göre tarafların kayıpları şöyle anlatılır: “...Roger adamları ve halkıyla beraber Türklere karşı savaşmış ve Artah şehri yakınlarında yedi bin adamı öldürülmüş, bu mücadelede Türklerden ise yalnız yirmisi hayatını kaybetmişti.” Üsame b. Munkız’ın Kitabu’l-İtibar’daki ifadesine göre; “40 bin kişilik Haçlı ordusundan 20 kişi Antakya’ya dönebildi.”

Savaşın Önemi

    Birlik sağlanırsa, çevreye korku salan en güçlü orduların bile yenilebileceği anlayışı Müslüman halka aşılanıp, gelecek için umut verdi. Bu konuda Artukoğullarının öncü lider olduğu tartışmasız kabul edildi. Savaşırken bile bölge için rahatlıklar sağlayıp, halkı bezdiren pazar vergilerini kaldırmaları uzlaşmacı ve adil yönetimleriyle de ün kazanmalarını sağladı. Araplar arasında çok etkin olan ve sevilen Artuklular, aynı zamanda Haçlılar arasında da nam saldı. Dönemin tarihçilerinden İbn Ezrak’ın belirttiği gibi; “babaları(Artuk Bey) ile birlikte Sökmen, İlgazi ve yeğenleri Belek’in mücadelelerinden dolayı Haçlıların yanında önemli itibarları vardı ve onlar üzerinde büyük bir korku salmışlardı.”

    B i r l i k  her zaman, her koşulda önemlidir. Birliği ancak Lider  ruhu taşıyanlar sağlayabilir. Birlik, bağımsızlık ve dirliği sağlar. Günümüzde hammaddeye dayalı emperyal çıkarlar ve Yahudilerin binlerce yıllık Arz’ı Mev’ud rüyası için aynı bölgede Haçlı ruhu hortlamış, dostluk, ittifak bir kenara itilerek, ilerde Türkiye’nin güneyi ve doğusu parçalanarak, bölgeyi karanlıklara sürükleyecek tezgahlar işletilmekte… Canımız, ciğerparemiz Mehmetçiklerden oluşan Türk Ordusu, bin yıl sonra ülkemize yönelik ard niyetli Haçlıların oyunlarını bozmak için Afrin Savaşı’nda 52 şehit verdi. Kahraman Mehmetçiklerimiz Allaha emanet olsunlar! Bu oyunu farklı arayışlarla bozmaya çalışan İlgazi ruhuna sahip Liderimizi desteklemek millî görevdir.

*Hicri takvimi Milâdiye çevirmede 1 yıl eksik veya fazla çıkabilir.

Kaynakça:

Ali Sevim-Erdoğan Merçil : Selçuklu Devletleri Tarihi, TTK, Ankara-1995

Artuklular –I, I.Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, Editör: İbrahim Özcoşar,  Mardin Valiliği-2007

Steven Runciman : Haçlı Seferleri Tarihi, 2.Cilt, Çev:Fikret Işıltan, TTK, Ankara-2008

Yorumlar (1)
Hikmet Ayanoğlu 1 ay önce
Hacı ablam, kalemine sağlık. İyiki varsın.
7
açık
Günün Anketi Tümü
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 06:21
Güneş 07:42
Öğle 13:30
İkindi 16:36
Akşam 19:07
Yatsı 20:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19