Güneydoğu'nun kalkınmasında GAP damgası

GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, 1989'dan bu yana tarımdan sanayiye, enerjiden çevreye, kültürden turizme kadar uyguladığı projelerle buradaki illerin kalkınmasına destek olurken neredeyse tüm sektörlerde önemli kazanımlar elde edildi

Gündem 06.11.2021, 12:11
Güneydoğu'nun kalkınmasında GAP damgası

AA muhabirinin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'nın kuruluşunun 32'nci yıl dönümü dolayısıyla yaptığı derlemeye göre, Kurum, bölgenin kalkınması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Karacadağ, İpekyolu ve Dicle Kalkınma Ajansları başta olmak birçok kurum ve kuruluş ile iş birliği içinde çok sayıda proje yürüttü.

Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak'ın yer aldığı 9 ili kapsayan GAP Bölgesi, alan ve nüfus açısından Türkiye'nin yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor.

GAP, çok sektörlü, sürdürülebilir insani gelişmeye dayalı, bölgenin rekabet gücünü artırmayı, ekonomik ve sosyal bütünleşmeyi güçlendirmeyi hedefleyen, entegre bir bölgesel kalkınma projesi olarak uygulanıyor.

Projeyle tarım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, sağlık, kırsal ve kentsel altyapı yatırımlarıyla bölgenin ekonomik ve sosyal göstergelerinin ülke ortalamasına getirilmesi, bölge halkının yaşam kalitesi ve refah düzeyinin yükseltilmesi hedefleniyor.

Bölgede 10 aylık ihracat geçen yılın toplamına yaklaştı

Projenin hızla tamamlanabilmesi amacıyla bölgeye yapılan yatırımlar 2003'ten itibaren düzenli şekilde artırıldı. GAP Bölgesi yatırımlarının ülke içindeki payı 2001'de yüzde 5'lere kadar düşerken 2003-2020 döneminde yüzde 14'ü aştı.

GAP kapsamındaki yatırımlara 1990-2020 döneminde 2021 yılı fiyatlarıyla 214,4 milyar lira kaynak ayrılırken bunların 190,1 milyar lirası yatırıma dönüştü. GAP Bölgesi'ne Kamu Yatırım Programı'ndan bu yıl tahsis edilen ödenek 13,8 milyar lira oldu.

Bu bölgeden 2002'de Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 1,6'sına karşılık gelen 584 milyon dolar tutarında dış satım yapıldı. Bölgenin geçen yılki ihracatı 18 katına çıkarak 10,5 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, ülkenin toplam ihracatının yüzde 6,15'ini oluşturdu.

Bu yıl ocak-ekim döneminde ise bölgeden yapılan ihracat 10,2 milyar lira oldu. Böylelikle geçen yılki ihracata, 2021'in 10 ayında büyük oranda ulaşılmış oldu.

"Mezopotamya" markası hayata geçirildi

GAP Bölgesi'nde 2002'de 155 teşvik belgesi verilmiş, 872 milyon lira sabit yatırım tutarı ile 8 bin 753 kişilik istihdam öngörülmüştü. Sonraki yıllarda uygulamaya konulan yeni teşvik yasasıyla bölge illerinden Batman, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak "Bölgesel Teşvik Sistemi" kapsamında en yüksek desteğin sağlandığı 6'ncı Bölge'de yer aldı.

Böylelikle yatırım ve desteklerden azami ölçüde yararlanılarak, bölge ekonomisinin gelişmesine katkı sağlandı. Geçen yıl bölge illeri için 1360 yatırım teşvik belgesi düzenlendi. Bu belgelerde öngörülen sabit yatırım tutarı 23,8 milyar liraya, istihdam 73 bin 591 kişiye yükseldi.

Bölgenin diğer bölgelerle, illerle, limanlarla ve komşu ülkelerle erişimini sağlayan ulaştırma altyapısında da önemli gelişmeler kaydedildi. Geçen yıl itibarıyla kara yolu ağı 6 bin 510 kilometreye ulaştı. 294 kilometrelik otoyol ağının yanı sıra bölünmüş yol ağı da 2 bin 499 kilometreyi buldu.

Belediye belgeli tesislere giden yerli-yabancı turist sayısı 2002'de 380 bin iken 2020'de yaklaşık 2 katına çıktı ve 717 bin kişiyi geçti. Aynı dönemde turizm belgeli konaklama tesislerinde yerli ve yabancı turist sayısı 409 bin 629'dan 1 milyon 170 bin 716 kişiye yükseldi.

Bölgedeki tüm illerin bütüncül bir yaklaşımla markalaştırılarak, sürdürülebilir bir turizm destinasyonu oluşturulması hedefiyle bu yıl "Mezopotamya" markası hayata geçirildi.

GAP için ayrılan bütçe yüzde 36 artırıldı

Başkanlık, 2002-2020 döneminde tarım, sanayi, enerji, çevre, kültür-turizm ve sosyal yaşam gibi alanlarda uyguladığı projelerle bölgenin kalkınması için 2021 fiyatlarıyla 1,8 milyar lira kaynak kullandı.

Sadece 2014-2020 döneminde uygulanan ana proje ve alt projelerle Başkanlık, 2021 yılı fiyatlarıyla 695 milyon liraya yakın harcama yapıp, 1318 projeyi destekledi veya uygulamasını gerçekleştirdi.

Başkanlığın hayata geçireceği projelere de kaynak oluşturacak bütçesi bu yıl yaklaşık 96 milyon lira oldu. Gelecek yıl GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı için ayrılan bütçe ise yüzde 36 artırılarak 130,7 milyon lira olarak teklif edildi.

2021-2023 yıllarını kapsayan GAP Bölge Kalkınma Programı 19 Şubat 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla yürürlüğe girdi. Program kapsamında yaklaşık 400 milyon liralık bütçeyle GAP’ta tarımda rekabetçiliğin artırılması, turizm ve sanayi alanında projeler desteklenecek. AA

Yorumlar (0)
13
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 01 Aralık 2021
İmsak 06:36
Güneş 08:03
Öğle 13:05
İkindi 15:37
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 13 14
17. Watford 13 13
18. Norwich City 14 10
19. Burnley 12 9
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7