banner18

banner19

banner3

İtalyan kadın arkeolog yarım asırdır Anadolu'nun tarihi değerlerini keşfetmek için çalışıyor

İtalya'nın Lecce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Isabella Caneva, Türkiye'nin birçok bölgesinde arkeoloji kazılarına katıldı. Caneva, Mersin'deki Yumuktepe Höyüğü'nde de 28 yıldır kazı başkanlığı görevini sürdürüyor

Güncel 16.10.2021, 16:35
İtalyan kadın arkeolog yarım asırdır Anadolu'nun tarihi değerlerini keşfetmek için çalışıyor

İtalya'dan 1968 yılında geldiği Türkiye'de birçok arkeolojik kazıya katılan, Mersin'deki Yumuktepe Höyüğü'nde de 28 yıldır kazı başkanlığı yapan 76 yaşındaki Prof. Dr. Isabella Caneva, yaşamının yarım asırlık kısmını, Anadolu'nun gizemli tarihi değerlerini ortaya çıkarmak için geçirdi.

İtalya'nın Lecce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Caneva, evliliğinin ardından 53 yıl önce turist olarak Türkiye'ye geldi. Anadolu coğrafyasının tarihine ve doğasına ilgi duyan Caneva, ülkeyi keşfetmeye karar verdikten sonra Malatya'daki Arslantepe Höyüğü'ndeki arkeolojik kazılarda görev almaya başladı. Höyükte uzun yıllar çalışan İtalyan arkeolog, buranın ardından Neolitik Dönem'in izlerini taşıyan Diyarbakır'daki Çayönü Höyüğü'ndeki çalışmalara da katıldı.

Caneva, yurt genelindeki birçok ören yerindeki kazılarda yer aldıktan sonra bir sempozyumda tanıştığı meslektaşı Prof. Dr. Veli Sevin'in daveti üzerine 1993 yılında geldiği Mersin'deki Yumuktepe Höyüğü'nden bir daha kopamadı.

Milattan önce 7 binli yıllara uzanan geçmişiyle Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden biri olarak öne çıkan, çok sayıda uygarlığın izlerini taşıdığı için de "Medeniyetler Beşiği" olarak da anılan höyüğün kazı başkanlığını üstlenen Caneva, buradaki arkeolojik çalışmaları tam 28 yıldır sürdürüyor.

"Çapayı elimize alıp ilk kez vurduğumuzda çok heyecanlandım"

Caneva, AA muhabirine, üniversite öğrenciliği yıllarında hikayesini ve tarihi okuduğu Yumuktepe'de çalışmanın hayalini kurduğunu belirterek, "Yumuktepe'ye ilk geldiğimde çok heyecanlandım. Burası, yerleşim yeri olan çok meşhur bir sit alanı. Üniversitede okumuştum. Buraya geldiğimizde, elimize çapayı alıp ilk kez vurduğumuzda çok heyecanlandım. Hayatımdaki çok önemli ve güzel bir andı benim için." dedi.

Mersin'in geçmişte daha yeşil bir kent olduğunu söyleyen Caneva, "Mersin'e ilk geldiğimde 2 katlı küçük evler vardı. Sokaklarda limon ve portakal ağaçları, bahçeler vardı. Kent çok yeşildi. Şimdi çok yeşil kalmadı, küçük evlerin yerini apartmanlar aldı. Tabii ki modern bir şehir böyle oluyor, anlıyorum ama eskiden daha güzeldi." ifadesini kullandı.

Caneva, ömrünün önemli bir kısmını Yumuktepe'de geçirdiğini anlatarak, "Burada çok arkadaşım oldu. Bir aile gibi olduk. Ben ve işçiler yaşlandı. İlk zamanların işçilerinin, oğullarıyla, kızlarıyla, belki de torunlarıyla çalışıyoruz." diye konuştu.

Höyüğün 9 bin yıllık tarihinde çok sayıda uygarlığı ağırladığını, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Bizans dönemlerinden izler taşıdığını aktaran Caneva, şunları kaydetti:

"Yeni nesilde arkeologlar genelde eserler çıkarmaya çalışır. Tabii ki tüm eserler bizler için kıymetli. Ama bizler gibi eski arkeologlar için daha önemli olan şey toplumun nasıl organize edildiğini ve dominant aileler ile halk arasındaki ilişkiyi çözmek. Biz burada daha çok evlere bakıyoruz. Evler, ekonomi nasıldı, tarım hangi türlü yapılıyordu, hangi tür çanak, çömlek kullanıldı, kaç tabak, kase, tencere vardı bunlara bakıyoruz. Burada en alttaki Neolitik, Kalkolitik ve Tunç dönemleri var. Tepenin zirvesinde ise Bizans döneminin kalıntılarında çalışıyoruz. Höyüğün en önemli özelliği, çok uzun süre yerleşim yeri olarak kullanılması. Burada yerleşim Milattan Önce 7 bin yılında, yani Neolitik Dönem'de başladı. Kesintisiz şekilde de 14. yüzyıla kadar devam etti. Bu, birçok medeniyetin izlerinin burada olduğunu gösteriyor."

"Türkiye'yi hep iş için gezdim artık turist olarak gezmek istiyorum"

Prof. Dr. Caneva, höyükteki kazı sürecinde çıkan bilimsel yayınların yanı sıra kendi hikayesini de yazmak istediğini dile getirerek, "Her dönem için bir kitap daha çıkacak. Sonrasında başka bir kitap hazırlamak istiyorum. Bu kitapta hikayemi, kazının nasıl geçtiğini, işçilerle konuşmalarımı, tartışmalarımızı yazacağım. Burada herkes bir şey söyledi, birisi, 'Benim köyümde de kerpiç evler böyleydi.' derdi. Bu kitap bilimsel değil bir hayat arkeolojisi olacak." dedi.

Kazı başkanlığından bu sezon emekli olmayı planladığını anlatan Caneva, gelecek yıllardaki planlarını şöyle anlattı:

"Bu yıl benim başkanlığımdaki son kazı olacak. Artık serbest olacağım, Türkiye'yi gezeceğim. Türkiye'yi hep iş için gezdim artık turist olarak gezmek istiyorum ama burayı da bırakmayacağım. Kazının bir ekip üyesi olarak birkaç yıl daha geleceğim. Sonrasında başkalarına, gençlere bırakmak lazım. Şimdiye kadar nerede iş varsa orayı bildim. Doğu Anadolu'yu, Karadeniz'i hiç bilmiyorum. Batıdaki turistik yerlere gitmedim. Oralara gitmek, biraz yaşamak, Türkiye'de yaşamak istiyorum. Mesela İstanbul çok tarihi bir yer. Türkiye, eski Anadolu, Osmanlı ve önceki dönemlerin hepsi İstanbul'da görülebiliyor. Çok güzel bir yer."

Caneva, en büyük hayallerinden birinin Yumuktepe'nin "arkeopark" olarak hizmete açılması olduğunu vurgulayarak, "Yumuktepe'nin arkeopark olması için proje hazırlandı, onaylandı, hayata da geçecek. Tabii ki benim gelmem, yardım etmem lazım. Memnuniyetle de yapacağım. Bu çok güzel bir şey. Burada uzun yıllar kazı yaptık ama kimse bilmiyor, biz biliyoruz. Kitap çıkıyor ama kim okuyor? Ama arkeopark olacağı zaman turistler, arkadaşlarımız, hocalar gelecek. Çok güzel bir şey olacak ve tam istediğim şey gerçekleşecek." değerlendirmesinde bulundu. AA

Yorumlar (0)
14
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:37
Güneş 08:04
Öğle 13:06
İkindi 15:36
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7