“Başka hangi meslekte mesai bitince ‘Geçmiş olsun’ denir?”

Soma faciasında şans eseri hayatta kalan Çetinyılmaz, ‘Soma’yı ve Türkiye’de madenci olmayı anlattı: “Bizi tarımdan uzaklaştırıp madene mecbur bıraktılar. Başka hangi meslekte mesai bitince ‘Geçmiş olsun’ denir ki?”

Güncel 04.12.2021, 11:23
“Başka hangi meslekte mesai  bitince ‘Geçmiş olsun’ denir?”

ÇAĞLA GENİŞ-ÖZEL HABER

“Bizi tarımdan uzaklaştırıp madene mecbur bıraktılar. Başka bir iş imkanı yoktu. Madene hep bir ölüm korkusuyla iniyorduk. Başka hangi meslekte iş arkadaşları mesai bitiminde birbirlerine ‘Geçmiş olsun’ der? Madencilik Türkiye’de en son yapılacak iş... Deyim yerindeyse kelle koltuktasın...”

Kınık’ta yaşayan Ercan Çetinyılmaz, bu sözlerle anlatıyor ekmek parası için yerin kilometrelerce altına inişini. Tekel’in özelleşmesiyle tarlada ürettiği tütünün karşılığını alamayınca Soma’daki madenlerde işçi olarak çalışmaya başlayanlardan sadece biri olan Çetinyılmaz, 10 yıl boyunca her gün madene giderken evdekilerle helalleşip bir daha geri dönmeyecekmiş gibi çıktı. Türkiye’nin en kanlı iş cinayetinin yaşandığı Soma’daki Eynez maden ocağında 7 sene tahkimat ustalığı yaptı. 301 işçinin ölümüne sebep olan patlamanın yaşandığı 13 Mayıs 2014 tarihinde raporlu olduğu için tesadüfen hayatta kaldı. O kara günden sonra ise bir daha madene inmedi. Hayatını kaybeden madenci ailelerinin haklı isyanına omuz olduğu için fişlendi, maden dışında başka yerlerde çalışmak istese de iş bulamadı. Yakın zamanda emekli olan fakat iki kızını okutabilmek için hala tarlada çalışmaya devam eden 50 yaşındaki Çetinyılmaz, Madenciler Günü’nde Soma’yı ve Türkiye’de madenci olmayı anlattı.

TÜTÜNDEN MADENE...

Çiftçi bir ailenin 6 çocuğundan biri olan Ercan Çetinyılmaz, ortaokulu bitirdikten sonra babası okumasına izin vermedi. Tarlada çalışmaya başlayan Çetinyılmaz’in o dönem tütünden kazandıkları geçinmeye yetiyordu. Ancak Tekel’in özelleştirilmesinin ardından tütün fiyatları düşünce geçimini sağlayamaz hale geldi. Evli ve iki çocuk babası olan Çetinyılmaz, “Bizi tarımdan uzaklaştırıp madene mecbur bıraktılar” sözleriyle anlatıyor ocağa inişini ve ekliyor: “2004 yılında Soma Kömürleri A.Ş.’ye bağlı Geventepe’de işe başladım. Çünkü başka bir iş imkanı yoktu! Rezervler tükenince patlamanın olduğu Eynez’e geçtim. Toplamda 10 yıl boyunca madenlerde tahkimat ustası olarak çalıştım. Büyük bir kaza yaşamadım ama kompresör gibi titreşimli bir alet kullanıyordum sürekli. Kolumda sinir sıkışması meydana geldi. Bu sebeple ameliyat oldum.”

HEP ÖLÜM KORKUSUYLA İNİYORDUK

Madene giderken evdekilerle helalleşip bir daha geri dönmeyecekmiş gibi çıkan Çetinyılmaz, 301 işçiye mezar olan Soma’daki Eynez Kömür Madeni’nde 7 sene çalıştı. Patlamadan aylar önce ocaktaki ısının artmaya başladığını söyleyen Çetinyılmaz, “Madene hep bir ölüm korkusuyla iniyorduk. Başka hangi meslekte iş arkadaşları mesai bitiminde birbirlerine ‘Geçmiş olsun’ der? Ama madencilikte böyle bir şey var. Madenden sağ salim çıkabildiğimize, güneşi görebildiğimize sevinirdik yukarı çıkınca. Madenlerde üç vardiya olur, amirler üretim konusunda birbirleriyle yarışır. İş güvenliği yerine herkes üretime odaklanır. Patlamadan önce çok yalvardık, ‘Ocağa inmeyelim’ diye. Çünkü facia ben geliyorum diyordu. Ocakta sıcaklıktan durulmuyordu, yanıyordu her taraf. Vücudumuzda kızamık döker gibi kabarcıklar oluşuyordu. 5-6 ay öncesinden alarm vermeye başlamıştı ocak. Bunları sendika temsilcilerine ve mühendislere söylüyorduk ama ‘Siz işinize bakın... Biz ilgileniyoruz!’ diyorlardı” ifadelerini kullandı.

PATLAMANIN OLDUĞU GÜN RAPORLUYDU

Patlamanın olduğu gün sağlık sorunları sebebiyle raporlu olduğu için tesadüfen hayatta kalan Çetinyılmaz, evde dinlendiği sırada eşinden gelen bir telefonla madende patlama olduğunu öğrendi. Aynı gün 301 arkadaşını kaybetmenin acısını uzun süre üzerinden atamayan Çetinyılmaz, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı: “Hemen madendeki arkadaşları aradım ama hiçbirine ulaşamadım. Ocağa gittiğimde gördüğüm manzara karşısında tüm arkadaşlarımın öldüğünü düşünmüştüm. İnsanlar dışarıda bile nefes almakta güçlük çekiyordu. Tam 7 yıl geçti ama hala unutamıyorum. Uzun süre kendime gelemedim, kurtulduğuma sevinemedim. Kolay değildi 301 arkadaşımı kaybetmek. Bir değil iki değil; tam 301! Acısıyla tatlısıyla yıllardır beraberdik. İşimizi, aşımızı yeri geldi suyumuzu paylaştık. ‘Bu işin fıtratında var’ dediler, psikologlara ihtiyaç varken imamları devreye soktular. Parayla insanları susturmak istediler. Bana da savcılık ifademi geri çekmem için işveren 80 bin lira teklif etmişti. Ben kabul etmedim ama edenler oldu elbette.”

KELLE HEP KOLTUKTA!

10 yıl boyunca yerin yüzlerce metre altında çalışarak hayatını idame ettiren Çetinyılmaz, Soma faciasının ardından bir daha madene inmedi. Hayatını kaybeden madenci ailelerinin haklı isyanına omuz oldu. Fişlendi, maden dışında başka yerlerde çalışmak istese de iş bulamadı. Yakın zamanda emekli oldu fakat iki kızını okutabilmek için tarlada çalışmaya devam ediyor. Türkiye’de madenci olmanın zorluklarına ve özelleştirme uygulamalarının sonuçlarına değinen Çetinyılmaz, “Müfettişler gelmeden 20 gün önce işyerine haber gelirdi. Zaten çoğu yerin altına inmez, yukarıda imzaları atar giderlerdi. Ocakta en kıymetli şey kömürdü, işçinin hiçbir önemi yoktu. 1 tane Ercan ölür, 5 tanesi gelir... Onlar için sorun değildi! Yırtık çizmelerle çalışıyorduk, ayaklarımıza su doluyordu. Maskelerimiz hiç kontrol edilmezdi, görüntü olarak vardı sadece! Öncelik sadece üretimdi. 300 kişinin inmesi gereken madene 700 kişi iniyorduk. Birçok arkadaşımızın akciğerinde sorunlar vardı. Sonuçta gaz, toz soluyorsun. Nitelikli maskeleri taktırmıyorlardı. Madencilik Türkiye’de en son yapılacak iş... Deyim yerindeyse kelle koltuktasın” dedi.

Yorumlar (0)
-3
açık
Namaz Vakti 17 Ocak 2022
İmsak 06:54
Güneş 08:20
Öğle 13:26
İkindi 16:01
Akşam 18:23
Yatsı 19:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Samsunspor 19 30
8. Adanaspor 19 29
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 19 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11