400 bin mülteci çocuk eğitimden yoksun!

Türkiye’de okul çağındaki yaklaşık 400 bin mülteci çocuk eğitime erişemiyor. Eğitime erişimi engelleyen temel sorunların başında ekonomik zorlukların yanı sıra kayıtsızlık, ırkçılık, ayrımcılık ve akran zorbalığı geliyor

Güncel 15.01.2022, 12:03
400 bin mülteci çocuk eğitimden yoksun!

ÇAĞLA GENİŞ-ÖZEL HABER

Mültecilerle Dayanışma Derneği (Mülteci-Der), mülteci çocuk ve gençlerin Türkiye’de yaşamak zorunda bırakıldıkları güçlüklerden birisi olan eğitim hakkına erişim konusuna odaklandığı “Küçük Küçük Ülkeler Yaratmak: Ebeveyn ve Gençlerin Gözünden Türkiye’de Yaşayan Mülteci Çocukların Eğitime Erişimi Araştırması” başlıklı raporunu kamuoyu ile paylaştı. Okul çağında çocuğu olan mülteci ebeveynler ve şu anda okul çağı dışında olsalar da daha önce Türkiye’de bir eğitim kademesinde okula devam etmiş olan mülteci gençlerle yapılan görüşmelere dayanan raporda, yaklaşık 400 bin mülteci çocuğun eğitime erişemediği vurgulandı. Raporda eğitime erişimi engelleyen temel sorunların başında ekonomik zorlukların yanı sıra kayıtsızlık, ırkçılık, ayrımcılık ve akran zorbalığı yer aldı.

ÇALIŞMAK ZORUNDA KALIYORLAR!

Statüsü ne olursa olsun tüm çocukların nitelikli eğitime erişim hakkı olduğuna vurgu yapılan raporda, “Her ne kadar, Türkiye’de yaşayan mülteci çocuk ve gençlerin eğitime erişiminde bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da sadece kayıtlı Suriyeli nüfusta yaklaşık 400 binin üzerinde eğitime erişemeyen mülteci çocuk olduğu görülmektedir. Diğer mülteci gruplara ilişkin verilerin sınırlılığı, bu sayının gerçekte ne kadar olduğunu bilmeye izin vermemektedir. Eğitime devam edemeyenlerin devam edememe gerekçelerinin ise Uluslararası Koruma (UK) / Geçici Koruma (GK) kaydına ve kimliğe erişim haricinde çoğunlukla çocuk ve gençlerin çalışmak zorunda kalmalarıdır. Artan göç, kayıt dışı sektörde çalışmak durumunda kalmak, güvencesiz ve düşük ücretler karşılığı iş bulabilmek ve mültecilere yönelik desteklerin sınırlı olması, Türkiye’de mülteci çocuk işçiliğinin önünü açan en temel sebeplerdendir. Buna bir de pandeminin getirdiği geçim kaynaklarına erişimin daha da zorlaşması faktörü eklenince, çocukların okuldan kopacaklarına ve çocuk işçiliğinin daha da yaygınlaşacağına yönelik kaygılar artmaktadır. Kriz dönemlerinde eğitim hayatından kopma riski yüksek olan kız çocukları için de erken yaşta ve/veya zorla evlilik tehlikesi bulunmaktadır. Mültecilere yönelik hala devam eden ırkçılık, ayrımcılık ve akran zorbalığı, hem çocuklar hem de ebeveynler için eğitim oranlarına ve eğitimi erişimi etkileyen temel sorun alanlarının başında gelmektedir” denildi.

KAYITSIZLIK, IRKÇILIK VE AKRAN ZORBALIĞI

Mülteci çocukların eğitim hakkı bağlamında 2014’ten bu yana önemli ilerlemeler kaydedildiğini ancak Türkiye’de yaşayan mülteci çocukların tümünün eğitime erişiminin henüz sağlanamadığı vurgulayan raporda, “MEB Ekim 2021 bültenine bakıldığında, 2021-22 eğitim öğretim yılında Geçici Koruma kapsamındaki 5-17 yaş arasında çağ nüfusunun 1.124.353; okullaşan çocuk sayısının ise, 731.713 olduğu görülmektedir. Ekim 2021 bültenindeki sayılar veri olarak kabul edildiğinde, yüzde 65 okullaşma oranı ile eğitim çağındaki Suriyeli çocuk nüfusu (1.124.353) içinde 400 bine yakın çocuğun hala eğitime erişemediği görülmektedir. Aynı bültende uluslararası koruma kapsamındaki çocukların okullaşma oranı ise yüzde 67,53 olarak verilmektedir. Buna göre ve en iyimser bakış açısıyla bile, hem geçici koruma hem uluslararası koruma kapsamındaki çocukların yüzde 30’dan fazlası temel bir hak olarak kabul edilen eğitim hakkına erişememektedir. MEB verilerine göre, Geçici Koruma kapsamında okullaşan çocukların yüzde 49,14’ü kız, yüzde 50,86’sı erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Yükseköğretim Kurumu Başkanlığı’nın (YÖK) verilerine göre, 2020-21 eğitim-öğretim yılında Türkiye’de yükseköğretim kademesinde eğitime devam eden Suriyelilerin sayısı, 47.482 olmuştur. Üniversite eğitimine devam eden Suriyeli öğrencilerin yüzde 62’si erkek, yüzde 38’i kadınlardan oluşmaktadır. Yaygın ve örgün eğitime ilişkin veriler böyle olmakla birlikte, eğitim ve çocuk hakları üzerine çalışan farklı paydaşlar, mülteci çocukların eğitim hakkına erişiminin önündeki engellere ve erişebilseler bile eğitim hakkının tam olarak gerçekleşmesinde yaşanan zorluklara dikkat çekmektedirler. Yukarıda da söz edildiği üzere, bu zorlukların başında dil engeli, ailelerin yaşadığı ekonomik güçlükler, toplumsal uyuma ilişkin sorunlar, ırkçılık ile birlikte ayrımcılık ve akran zorbalığının geldiği belirtilmektedir. Ek olarak, Mülteci-Der danışanlarının deneyimleri de farklı sorun alanlarına yönelik bilgi sağlamaktadır. Bu deneyimlere göre öne çıkan sorun alanları kayıtsız olma durumu ve denkliğe ilişkindir” ifadelerine yer verildi.

BAŞARILI OLSAN DA YABANCISIN

Raporda çocukların eğitime erişimlerini engelleyen faktörler konusunda ebeveynlerin bazı ifadelerine de yer verildi: “Birincisi kimlik, çünkü kimlik olmadıkça hiçbir okul kaydetmiyor. Bu olmadan okula gitmeleri imkânsız. İkincisi ekonomik olabilir. Bazı günler hatırlıyorum, ayakkabıları olmadı mesela, ama okula gönderdim yine de mecburen.”

“Çok sorun var. Ve bunları tek tek söylemek olmuyor ama örneğin bizim yabancı olmamız, sorun bu

ülkede. Biz ne yapsak, çocuklar ne kadar çalışsa, ne kadar iyi/başarılı olsa da yine de bir şey buluyorlar. Kayıtsız veya kimliksiz olmaya bağlı olarak yaşanan problemlerin, bu süreç uzun sürmemiş olsa bile, özellikle eğitim alanında telafisi zor veya imkansız, uzun vadeli sorunlara yol

açabileceği göz ardı edilmemelidir. Sen yabancısın. Diğer hiçbir yerde böyle bu kadar olduğunu düşünmüyorum. Ne kadar başarılı olsan bile yine de yabancısın.”

SİZDE YEMEK YOK MU?

Rapora göre ebeveynlerin büyük bir çoğunluğu temel sorun alanları olarak dil bariyerini ve akran zorbalığını gösterdi. Hatta bazı görüşmeciler özellikle çocukların yaşayabileceği kötü deneyimler ve ayrımcılık sebebiyle, ebeveynlerin korkarak çocuklarını okula göndermediklerini ifade etti: “Dil problemi yaşıyorlar. Çocuklar kendi aralarında Arapça konuşup şakalaşıyor, öğretmen de uyarıyor ‘Yalnızca Türkçe konuşacaksınız’ diyor. Mesela çocuklarımın kıyafeti olmadığı için çocuklarım bir ay okula gidemedi. Çocuklarımın okulunda başka mülteci çocuklar da var; onların durumu çok daha kötü, yaşayan ölü gibiler. Okulda sorun yaşadıkları için çocuklarım okula gitmek istemiyordu, zorla gönderdim, geçen yıl da pandemi vardı zaten gidemediler. Biz Suriye’de çocuklara sandviç yapıp gönderiyorduk, burada çocuklar yemek götürüyor; çocuklarım sandviçle gidince diğer çocuklar dalga geçiyor sizde yemek yok mu diyorlar, çocuklarım da bu nedenle sandviç götürmek istemedi, okulda çok acıkmıştı, zorlanmıştı çok.”

Yorumlar (0)
0
açık
Namaz Vakti 29 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:13
Öğle 13:29
İkindi 16:12
Akşam 18:36
Yatsı 19:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11