banner18

banner19

banner3

"Komplo teorileri ve sahte haberler aşılamayı olumsuz etkileyebilir"

Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sinan Alper, korona virüsü pandemisi sürecinde, komplo teorilerine inanmanın halk sağlığı için büyük önem taşıyan aşılanma oranını olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Alper, komplo teorilerine, yanlış haberlere inananların önüne geçmek için eğitim sistemimizin önceliklerinden birisinin bilimsel okuryazarlığı istisnasız herkese kazandırmak olması gerektiğini belirtti.

Genel 19.04.2021, 11:40
"Komplo teorileri ve sahte haberler aşılamayı olumsuz etkileyebilir"

Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sinan Alper, korona virüsü pandemisi sürecinde, komplo teorilerine inanmanın halk sağlığı için büyük önem taşıyan aşılanma oranını olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Alper, komplo teorilerine, yanlış haberlere inananların önüne geçmek için eğitim sistemimizin önceliklerinden birisinin bilimsel okuryazarlığı istisnasız herkese kazandırmak olması gerektiğini belirtti.

Sakıp Sabancı Uluslararası Araştırma Ödüllerinde, "Covid-19 ile ilgili komplo teorilerine inanmak: Hata değil, insan doğasının bir özelliği" başlıklı makalesi ile ödül kazanan Yaşar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sinan Alper, komplo teorilerine inanmanın, aşılanma sürecini nasıl etkileyebileceğini değerlendirdi.

Binlerce farklı komplo teorisi olduğunu belirten Dr. Sinan Alper, "Ancak hepsi ortak bir paydada buluşur; tüm komplo teorileri, otorite figürlerine ve resmi anlatılara karşı derin bir güvensizliği temsil eder. Komplo teorilerine inanan insanlar, resmi kurumların, siyasetçilerin, bilim insanlarının gerçekleri sakladığına inanır. Bu da aşılama gibi konularda ciddi bir sorun doğurur. Çünkü bu kişiler sağlık yetkililerine ve aşılarla ilgili resmi açıklamalara asla inanmadıkları için siz ne kanıt sunarsanız sunun sizin kanıtlarınıza veya referanslarınıza itibar etmeyecek ve aşıya mesafeli olacaktır. Bu da komplo teorilerinin halk sağlığını tehdit etmesine sebep olmaktadır" dedi.

"İçeriğinden bağımsız şekilde diğer komplo teorilerine da daha fazla inanıyor"

"Ay’a aslında hiç çıkılmadı" gibi komplo teorilerine inanmanın ilk bakışta zararsız gibi görünse de bu ve benzeri komplo teorilerine inanmanın çeşitli zararları olabileceğini dile getiren Sinan Alper, "Çok alakasız gibi gözüken komplo teorileri bile bir şekilde birbiriyle ilişkili oluyor; çünkü komplo inançları, bir inançtan ziyade inançsızlığa tekabül ediyor. O inançsızlık da resmi söylemlere karşı oluyor. Bu yüzden Ay’a aslında hiç çıkılmadığına inanan insanlar, aynı zamanda Covid-19’un bir aldatmaca olduğuna da inanıyor; çünkü iki inancın bir ortak noktası var, o da bir konu hakkındaki resmi açıklamaların yalan olduğuna inanmak. Otoritelere olan bu güvensizlik, kendisini çok farklı şekillerde gösterebiliyor ve bir komplo teorisine inanan insanlar, içeriğinden bağımsız şekilde diğer komplo teorilerine da daha fazla inanıyor" diye konuştu.

"Gördükleri şeyi daha kolay doğru varsayıyorlar"

Komplo teorilerinin yanlış bilgiyi tetiklediğine dikkat çeken Sinan Alper, özellikle sosyal medyada sahte haberlere inanılıp hızla yayılmasına şahit olduğumuzu hatırlattı.

Dr. Alper, "Araştırmalara göre; daha yaşlı insanların sosyal medya üzerinde yanlış bilgileri daha fazla paylaştığı biliniyor. Bunun örneklerini Facebook gibi ortamlarda sıklıkla görebilirsiniz. Bunun sebebi olarak birkaç farklı faktör gösteriliyor. Birincisi, yaşlılar gençlere kıyasla daha kolay güveniyorlar. Gördükleri şeyi daha kolay doğru varsayıyorlar. İkincisi, paylaşımı bir sosyalleşme aracı olarak görüyorlar. Kendi gördükleri haberleri yakınlarıyla paylaşarak hem onlarla sosyalleşiyorlar hem de sizi gelişmelerden haberdar ettikleri için size iyilik yaptıklarını düşünüyorlar. Paylaşımın sosyallik aracı olarak görülmesi, paylaşılan içeriğin doğru olup olmadığı konusunda ayrıntılı bir sorgulama yapmayı zorlaştırıyor; çünkü önceliğiniz doğruya ulaşmak değil de paylaşım yapmak oluyor. Üçüncüsü ise yaşça daha büyük insanlar, dijital olarak üzerinde oynanmış materyallere daha kolay aldanıyor ve oradaki manipülasyonu anlamakta zorluk yaşıyor. Bütün bunların yaşça büyük insanların yanlış bilgileri daha fazla paylaşmasına sebep olduğu düşünülüyor. Bu nedenle içeriğin doğruluğunu kontrol etmeye dair motivasyonu yükseltmeli, özellikle üzerinde oynama yapılmış görselleri anlama konusunda halkı temel düzeyde bile olsa eğitmeliyiz" dedi.

"Bilimsel okuryazarlığı düşük kişilerde temel düzeyde bir bilgi bile eksiktir"

Bilimsel okuryazarlığı az olanların, aşı olmamaya daha yakın olduğunu da söyleyen Sinan Alper, ’Siz olun, ben olmayacağım’ demenin, aşı olmamanın, toplumu da etkilediğini belirterek, "Bilimsel okuryazarlığı yüksek olan kişilerin temel düzeyde bilimsel prensiplerden haberi vardır ve bir şeylerin çalışma mekanizması hakkında fikir sahibidir. Örneğin; bir aşının ne işe yaradığını, vücuda girdiğinde tam olarak nasıl ve neden bağışıklık sistemini geliştirdiğini bilir; ancak bilimsel okuryazarlığı düşük kişilerde temel düzeyde bir bilgi bile eksiktir. Örneğin; aşının bağışıklık sistemini zayıflattığını düşünebilir. Halbuki gerçek tam tersidir, aşının bütün işlevi insanın bağışıklık sistemini eskisine oranla daha güçlü hale getirmektir. Bilimsel okuryazarlığı düşük kişiler, işte bu bilgilerden yoksun oldukları için yanlış bilgilere ve komplo teorilerine karşı çok daha savunmasızdır, çok daha kolay aldanırlar. Eğitim sistemimizin önceliklerinden birisi bu bilimsel okuryazarlığı istisnasız herkese kazandırmak olmalıdır" diyerek uyarıda bulundu.

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 11 Mayıs 2021
İmsak 04:19
Güneş 05:57
Öğle 13:13
İkindi 17:03
Akşam 20:19
Yatsı 21:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29