11.04.2016, 10:33

Farklı Bir Dünya, Farklı Bir Kültür; Otizm

2 Nisan Otizm Farkındalık Günü… Otizm, yıllar geçtikçe daha da hayatımızın içinde bir olgu çünkü görülme sıklığı belirgin bir şekilde artmakta. Hastalıkları Kontrol Etme Önleme Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention) 'nin verilerine göre 2006 yılında 150 çocukta 1 olan bu oran 2014 yılı verilerinde 68'de 1 e yükselmiştir. Nedeni tam olarak bilinmemekle beraber görülme sıklığında artış bekleniyor.

Otizmin hepimizin hayatının bir yerinde kesiştiği bir olgu olması çok muhtemel. Otizm çok da ilgi çeken bir olgu çünkü farklı gelişen çocuklar/ kişiler arasında üstün yetenek ve beceriler sergileyebilen bireyler barındırıyor. Üstün hafıza ( Rainman filmindeki kürdanların sayısını bir bakışta bilme sahnesini hatırladınız hemen), üstün müzik yeteneği gibi ön plana çıkan beceriler sergileyebiliyorlar. Bu her otizmli birey için söz konusu değil.

Kulaktan duyma bilgileri bir kenara bırakıp otizm spektrum bozukluğuna daha yakından bakalım. Otizm spektrum bozukluğu, belirtileri 3 yaşından önce görülmeye başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur. Psikoloji ve psikiyatride kullanılan tanı kriterleri envanterinin son yıllarda yenilenmesiyle beraber otizmin tanı kriterlerinde de düzenlemeler olmuştur. DSM-V 'e göre otistik spektrum bozukluğu belirtileri toplumsal etkileşimde ve iletişimde nitel bozulma ve davranış ilgi ve etkinliklerde sınırlı, basmakalıp ve yineleyici örüntülerin olmasıdır.

Toplumsal etkileşimde iletişimde bozulma şunları içermektedir;

l  Sözel olmayan iletişimde bozulma (toplumsal etkileşim sırasında yapılan mimik ve jestleri anlamama ve kullanmama, göz teması kuramama gibi sözle olmayan becerilerde belirgin bozulmanın olması) ve paylaşmanın olmaması (ilgi alanlarını başarılarını başkalarıyla paylaşmama),

l  Sosyal karşılıklılık, sosyal olarak karşılıklı iletişim kuramama,

l  Yaşıt ilişkilerini ve toplumsal ilişkileri yaşına uygun kuramama (yaş düzeyinde uygun oyun oynayamama ya da sosyal ilişkilerde yaşıtlarına göre belirgin bozulma olması); eğlenme, ilgi ve başarılarının diğer insanlarla paylaşmama (hoşuna giden bir şeyi göstermeme gibi); uygun duygusal karşılıklar verememe empati kuramama,

l  Konuşma becerileri olan kişilerde konuşmayı başlatma, sürdürmede belirgin bir bozukluğun olması,

l  Gelişimsel düzeyine uygun oyun oynayamamayı içerir,

Davranış ilgi ve etkinliklerde sınırlı, basmakalıp ve yineleyici örüntüleri ise şunları içermektedir:

l  Stereotipiler (tekrarlayıcı hareketler)

l  Basmakalıp hareketler

l  Rutinlere bağlılık

l  İşlevsel olmayan uğraşları (nesneleriyle parçalarıyla ile ilgilenme vb.) içerir.

Bu spektrumdaki bireylerin zeka ve öğrenme düzeyleri farklılıklar gösteriyor. Bazı bireyler öğrenmede ciddi sorunlar yaşarken bazı bireyler yüksek akademik başarı sergileyebiliyorlar. Kişinin zeka seviyesi, okul başarısı çok yüksek olsa bile Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı alabiliyor. Çünkü otizm birebir zeka ile ilgili bir bozukluk değil daha çok sosyal ve iletişimsel zorlukları kapsıyor.

Otizm Spektrum Bozukluğu'nun erken yaşlardaki (0-3 yaş) belirtilerini ortaya çıkarmak çocukların erken eğitime yönlendirilebilmesi açısından çok önemlidir.

Otizmin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Araştırmalar genetik ve çevresel faktörler üzerine yoğunlaşmaktadır ancak kesin bir neden bilinmemektedir. Erkek çocuklarda, kız çocuklara göre 3.4 yaş daha fazla görülmektedir. Otizmin bilinen bir tedavisi yoktur. Tek çözüm yolu yoğun ve doğru bir eğitimdir. Son yaşlardaki araştırmalarda erken yaşta (0-3 yaş arası) başlayan yoğun ve kaliteli eğitimin çocukların otizm spektrum bozukluğu tanılarının bile değişebilmesine el verdiğini göstermektedir. Erken tanı otizm için de hayat kurtarıcı. Ne kadar erken fark edilirse o kadar çok yol kat ediliyor ve belirtileri en aza indirme şansımız oluyor. Erken tanı ve belirtileri sonraki yazımda daha ayrıntılı ele alacağım. 

Yorumlar (0)
6
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'i başarılı buluyor musunuz?
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:34
Öğle 13:28
İkindi 16:40
Akşam 19:13
Yatsı 20:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20