Kur artışının sonu NEREYE GİDECEK?

Dolar/TL kurundaki önlenemez yükselişi değerlendiren Ekonomist Prof.Dr. Yaşar Uysal, böyle devam etmesi halinde artışın dar ve sabit gelirli kesimleri daha da fakirleştireceğini söyledi

Ekonomi 23.11.2021, 14:16
Kur artışının sonu NEREYE GİDECEK?

YUSUF ÇAĞIRTEKİN

Türkiye’de son günlerde konuşulan en önemli konu, döviz kurunda yaşanan önlenemez yükseliş. Dolar/TL kuru ve Euro/TL kuru son bir ayda hızlıca yükselişe geçti. 25 Ekim Pazartesi günü 9,58 TL olan dolar, aradan bir ay geçmeden (biz bu haberi yazarken) 2,73 TL yükseliş gösterdi. Hal böyle olunca ülkede herkesin bir numaralı gündem maddesi, kurun önlenemeyen yükselişi oldu. Kurdaki yükselişin nedenleri az çok bilinirken; yükselişin durdurulamaması halinde toplumda oluşabilecek sonuçları değerlendiren Ekonomist Prof.Dr. Yaşar Uysal, artışın böyle devam etmesi halinde dar ve sabit gelirli kesimleri daha da fakirleştireceğini söyledi.

ZORLANACAKLAR!

“Bir ekonomi için kurların yüksek ya da düşük olmasından daha sorunlu olan durum yüksek oranlı dalgalanma ve belirsizliktir” diyen Prof.Dr. Uysal, “Şu anda hem ithalatçılar hem de ihracatçılar hangi kur düzeyini referans alacaklarını bilemedikleri için zorlanacaklar. Diğer taraftan hem dünya genelinde ham madde ve ürün fiyatları arttığı hem de Türkiye’de kurlar yükseldiği için ithal girdi ve ürün fiyatlarında artış olacaktır. Bu da ithal edilen enflasyon yaratacaktır. Ayrıca içeride de fiyat beklentileri bozulmuş durumda. Daha açık ifadesi ile kurların artmasına bağlı olarak ürün fiyatlarının da yükseleceği gibi bir algı oluşmuş gibi görünüyor. Satıcılar müşterilerine sattıkları fiyattan ürünlerine yerine koyamama endişesi yaşıyorlar. Bu nedenle de alım-satım arasındaki fiyat marjını açıyor olabilirler. Kısaca ifade etmek gerekirse ithal ve yerli arz boyutunda kur artışları ile buna bağlı olarak yapılan/yapılacak olan akaryakıt, doğalgaz ve elektrik zamları ile bu zamların yaratacağı lojistik maliyeti artışları maliyet enflasyonunu körükleyebilecektir” ifadelerini kullandı.

BOZULAN GELİR DAĞILIMI, ARTAN İŞSİZLİK…

Bu koşullarda talep cephesi yani tüketicilerin durumunun zorlaşacağının açık olduğunu belirten Uysal, “Bu zorluk özellikle dar ve sabit gelirli olarak tanımlanan ve yaşam maliyetlerinde ortaya çıkan artışı gelir kaynakları üzerine (ücret-maaş) yansıtamayacak kesimleri fakirleştirecektir. Böylece gelir dağılımı da orta ve alt gelir grupları aleyhine bozulacaktır. Bu gelişmelere bağlı olarak iç talep daralacak, iç piyasaya yönelik üretim yapan işletmeler küçülmek ve/veya ihracata yönelmek zorunda kalacaktır. Dolayısıyla yaşanan yüksek kur artışlarının devamı ve/veya kalıcı hale gelmesi durumunda; yüksek enflasyon, artan hayat pahalılığı, fakirleşme, bozulan gelir dağılımı, artan işsizlik şeklinde yansımalar üretebilecektir” dedi.

OLUMSUZ SONUÇLAR YARATMIŞTIR

Prof.Dr. Uysal, “Kur artışları ve kurların geldiği düzeyin oldukça yüksek ekonomik ve sosyal maliyetler üreteceğini söylemek yanlış olmayacaktır. Türkiye’nin uyguladığı faiz-para politikası küresel gelişmelerle uyumlu durmamaktadır Ancak halktan yetki almış olan siyasi iktidar tercihini faizi düşürerek, rekabetçi kur üzerinden dış ticaret açığı ve buna bağlı olarak cari açığı düşürmek istemektedir. Böylece de dış kaynak ihtiyacının azalacağı öngörülmektedir. Kanımca bu tercih Türkiye’nin küresel likiditenin bol olduğu, Türkiye’nin dış kaynak bağımlılığının daha düşük düzeyde bulunduğu 2010 sonrası dönemde uygulanması durumunda daha başarılı olabilecekti. Ancak küresel likiditenin azaldığı, Fed’in parasal genişlemeyi yavaşlatarak durduracağını açıkladığı ve faizi artırmayı gündeme aldığı bir dönemde, üstelik TCMB’nin swap borcu dahil döviz rezervlerinin negatif olduğu ve bir yılda vadesi gelecek 168 milyar dolar dış borcun bulunduğu bir durumda Türkiye’nin negatif reel faiz uygulamasına geçmesi olumsuz sonuçlar yaratmıştır. Bir başka deyişle doğru olabilecek bir strateji zamanlama hatasına kurban gitmiş gibi görünmektedir. İktisat teorisi ve Türkiye’nin içinde bulunduğu koşullar çerçevesinde alınacak önlemler kısa ve uzun vadeli olarak ayrılmak durumundadır. Kısa vadede TCMB’nin politika faizini enflasyonun üzerine çekmesi, uzun vadede ise dış girdi ve ürün bağımlılığının minimize edilmesi gerekiyor. Bu da bütünsel ve güven veren yeni bir ekonomik program ile mümkün olabilecektir” diye konuştu.

Yorumlar (0)
2
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 25 Ocak 2022
İmsak 06:51
Güneş 08:15
Öğle 13:29
İkindi 16:09
Akşam 18:32
Yatsı 19:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11