banner18

banner3

Enflasyon 'rekorlarla' tüm dünyanın sorunu haline geldi

Kovid-19 salgını kaynaklı arz darboğazları fiyatları yukarı çekmeyi sürdürürken, dünyanın dört bir yanından gelen veriler enflasyonun gelişmiş ülkelerde dahi "rekor" yükselişler kaydettiğini gösteriyor

Ekonomi 15.11.2021, 12:10
Enflasyon 'rekorlarla' tüm dünyanın sorunu haline geldi

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını kaynaklı arz darboğazları fiyat artışlarını körüklemeye devam ederken, tüm dünyanın sorunu haline gelen enflasyonla mücadele küresel ekonominin en önemli gündem maddesini oluşturuyor.

Tüketici ve üretici fiyatları dünya genelindeki artışını sürdürürken, yeni "enflasyon çağı” etrafındaki tartışmalar da hız kazanıyor.

Çipten gıdaya birçok üründe yaşanan arz darboğazları çoğu ülkede enflasyonu körüklüyor.

Yüksek enflasyon ekonomi gündeminin önemli başlıklarından biri haline gelirken, dünya nüfusunun yaklaşık 1,2 milyarı iki ila üç haneli enflasyonla yaşıyor.

Devam eden lojistik sıkıntılar, iş gücü eksikliği ve yüksek enerji fiyatları gibi küresel fiyat baskıları enflasyonun "geçici olacağı" görüşüne meydan okuyor.

Gelişmiş ekonomilerde tarihi seviyelerde

Pek çok ürünün tedarikinde yaşanan sıkıntı, ABD ve Almanya gibi gelişmiş ülkelerde dahi enflasyonun tarihi yüksek seviyelere çıkmasına neden oluyor.

ABD'de son veriler, enflasyonun 31 yılın zirvesine çıktığını gösteriyor. ABD Çalışma Bakanlığının verileri, ülkede Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE), ekimde aylık bazda yüzde 0,9 ve yıllık bazda yüzde 6,2 artarak beklentileri aştığını ortaya koyuyor.

Enerjiden gıdaya Amerikalıların yaşam maliyetinde yaşanan artış endişeleri artırırken, analistler, yüksek enflasyonun beklenenden daha uzun süre etkili olabileceğini ve ABD Merkez Bankasını (Fed) faiz oranlarını artırmaya daha erken yönlendirebileceğini belirtiyor.

Fed Başkanı Jerome Powell, arz darboğazları ve yüksek enflasyonun gelecek yıla kadar devam etmesinin beklendiğini belirterek, enflasyonun gelecek yılın ikinci veya üçüncü çeyreğinde düşmesinin beklendiğini ifade ediyor.

Avro Bölgesi'nde 13 yılın zirvesinde

Avrupa'da da son dönemde enerji ve gıda ürünleri başta olmak üzere yaşanan genel fiyat artışı, Avrupa vatandaşlarını rahatsız ediyor. Avro Bölgesi'nde verilere yıllık enflasyonun eylülde yüzde 3,4 ile son 13 yılın zirvesine ulaştığını gösteriyor.

Avrupa ekonomisinin lokomotifi Almanya'da Federal İstatistik Ofisi’nin (Destatis) verileri de eylülde yüzde 4,1 olan yıllık enflasyonun, enerji fiyatları, tedarik sıkıntıları ve salgının etkisiyle ekimde 1993'ten bu yana ilk kez yüzde 4,5'e yükseldiğine işaret ediyor. AB uyumlu öncü TÜFE ise ülkede enflasyonun ekimde aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda da yüzde 4,6 yükseldiğini gösteriyor.

Almanya'da tüketici için alışılmadık derecede yüksek enflasyon iyice hissedilirken, fiyat artışının Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde gibi merkez bankacıların ve ekonomistlerin çoğunun savunduğu "geçici" olacağı görüşüne dair şüpheler de artıyor.

Bir asır önce Weimar Cumhuriyeti'nde (1918-1933 dönemi) görülen ve tüketicilerin satın alma gücünü çökerten hiper enflasyondan dolayı "enflasyon" Almanya'da her zaman hassas bir konu olarak görülüyor.

Lagarde, enflasyonun, enerji fiyatlarındaki artış, ekonomik toparlanma ile birlikte talebin artması ve tedarik sıkıntılarından kaynaklandığını belirterek, "Enflasyonun yakın vadede daha da yükseleceğini ancak önümüzdeki yıl içinde düşüşe geçeceğini öngörüyoruz." değerlendirmesinde bulunuyor.

Çin'de de enflasyon riskleri artıyor

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin'de de veriler fabrika çıkış fiyatlarının 26 yılın en yüksek hızıyla arttığını ve tüketici fiyatları enflasyonunu tahminlerin üzerine çıkardığını gösteriyor.

Ulusal İstatistik Bürosu tarafından açıklanan veriler, tüketici fiyat endeksinin ekim ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5 yükselerek 2020 Eylül'den bu yana en sert yükselişini kaydettiğini ortaya koyuyor.

Çin'de üretici fiyatları da küresel emtia fiyatlarındaki ralli ve ülke genelindeki enerji krizinden dolayı gösterdiği hızlı yükselişini koruyor.

Ülkede üretici fiyat endeksinin aynı dönemde yüzde 12,3 artış beklentilerini aşarak yıllık bazda yüzde 13,5 yükseldiği kaydediliyor.

15 ülkede enflasyon oranı yüzde 10 ile 20 arasında değişiyor

AA muhabirinin son açıklanan verilerden derlediği bilgilere göre, 15 ülkede enflasyon oranı yüzde 10 ile 20 arasında değişiyor.

Bu ülkelerden Seyşeller ve Türkmenistan'da enflasyon yüzde 10, Burundi'de yüzde 10,49, Belarus'ta yüzde 10,5, Özbekistan’da yüzde 10,6, Brezilya'da yüzde 10,67, Ukrayna'da yüzde 10,9, Haiti’de yüzde 10,91, Gana'da yüzde 11, Sierra Leone'de yüzde 11,63, Gürcistan’da yüzde 12,8, Gine’de yüzde 13,05, Kırgızistan’da yüzde 13,5, Nijerya’da yüzde 16,63 ve Türkiye’de yüzde 19,89 seviyesinde bulunuyor.

Enflasyon oranı, Zambiya, Angola, Etiyopya, İran, Arjantin, Zimbabve, Surinam, Suriye, Lübnan, Sudan ve Venezuela'da ise yüzde 20’nin üzerinde kaydediliyor.

Venezuela, yüzde 1946 ile dünyada enflasyonun en yüksek olduğu ülke olarak öne çıkıyor.

Enflasyon, İran'da yüzde 39,2, Arjantin’de yüzde 52,1, Lübnan’da ise yüzde 144 olarak hesaplanıyor.

Enflasyonun faiz artışı baskılarını artırması bekleniyor

Uzmanlar enflasyon konusunda bir paradigma kayması olduğunu belirterek, sürdürülebilir enflasyon döneminin sona erebileceğine işaret ediyor.

Enflasyon artışının kalıcı mı yoksa geçici mi olacağı, kalıcıysa merkez bankalarının nasıl tepki vereceği konusunda ise görüşlerin karışık olduğu dikkati çekiyor.

Yüksek enflasyonun geçici olduğunu savunanlar Kovid-19 salgının neden olduğu tedarik zinciri aksamaları kısa vadede enflasyonu yükseltecek olsa da enflasyonu sürdürülebilir olmasında etkisi olan “küreselleşme, serbest ticaret ve teknolojinin tedarik zincirlerine ve pazarlara uygulanmasının” bozulmadan kaldığını belirtiyor.

İlk fiyat şoklarının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen, fiyatlar hala yükseliş gösteriyor.

Petrol fiyatlarının son dönemde yukarı yönlü hareket etmesi ve Çin, ABD ve Almanya gibi büyük ekonomilerde fabrika çıkış fiyatlarındaki hızlı yükselişin enflasyonda yüksek seviyelerin korunduğuna işaret etmesinin politika yapıcılar üzerinde faiz artırım baskılarını artıracağı değerlendiriliyor. AA

Yorumlar (0)
18
hafif yağmur
Namaz Vakti 29 Kasım 2021
İmsak 06:34
Güneş 08:01
Öğle 13:05
İkindi 15:37
Akşam 17:59
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Valencia 15 19
11. Osasuna 14 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 15 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7