25.11.2020, 10:26

Dünya Felsefe Gününde Biraz Felsefe

Türkiye Felsefe Kurumunun 2002 yılında yaptığı öneri üzerine, kasım ayının üçüncü perşembe günü, bütün dünyada on sekiz yıldır Dünya Felsefe Günü olarak kutlanıyor. “Bilgi sevgisi” anlamına gelen felsefenin uğraşı alanı nedir? Felsefe, kısaca, insanın kendisi ve yaşadığı toplum üzerinde düşünmesi, kendini tanımaya çalışmasıdır. Filozoflar, felsefenin iyileştirici, rahatlatıcı etkisinin de olduğunu savunuyor.
Gerçekten de görüyoruz ki, dünya bizimle başlayıp bizimle bitmiyor. Yaşantılar ve sıkıntılar sadece biz varız diye değil, bizden önce de, bizden sonra da sürekli tekrarlanıyor. İtalyan düşünür Umberto Eco’nun dediği gibi, “Biz hayata kozlar oynandıktan sonra giriyor, bu oyunu kimin kazanıp kimin kaybedeceğini bilmeden çıkıyoruz.” Felsefenin faydası, yaşanan sevimsiz olaylara, maddi sıkıntılara, bunalımlara, burukluklara, kısacası zorluğun her türlüsüne çare bulmaya gayret etmesindedir.
Felsefe Gününü dünyaya kabul ettiren Türkiye Felsefe Kurumunun Başkanı Prof. İoanna Kuçuradi, yaptığı açıklamada, 2020’de hayatımızın belki de en zor yılını yaşadığımızı belirterek, salgını fırsata dönüştürmek isteyenleri, “Zelzeleyle konuştuğunu ve zelzeleyi durdurduğunu” internette ilan edenleri, “Kıymetli zamanınızı kendinize ayırın, tezinizi/ödevinizi biz hazırlayalım” diye reklam verenleri eleştirdi. Ayrıca insan olmanın sorumluluğunu hatırlatmanın felsefeye ve eğitime düştüğünü vurguladı. Batı ülkeleri, 18nci yüzyıldan itibaren Aydınlanma çağıyla birlikte bilim ve teknolojinin yanı sıra, felsefede de önemli ilerlemeler kaydetti. Felsefenin öncülük ettiği Aydınlanma süreci, bireyi özgürleştirip tüm insanlığa katkı sağlarken, Batı’nın Doğu’yu sömürgeleştirmesi gibi bir olumsuzluğa da yol açtı. Oryantalizm, Avrupa’nın akıl bakımından kendini Doğu’dan üstün görmesi, Doğu’yu kendi çıkarı için yeniden kurgulama girişimi olarak ortaya çıktı. Bu bağlamda, Batılı filozoflar Türklere de farklı gözle baktılar. Alman düşünür Gottfried Herder (1744-1803), “Asya kökenli barbar Türklerin Avrupa’da ne işi var?” dedi. “Gazete modern insanın sabah duasıdır” sözüyle de tanınan özgürlükçü Alman filozof Georg Friedrich Hegel (1770-1831) de Türkler için”barbar” kavramını kullandı ve “Avrupa devletlerinin dışa dönük ortak çıkarları Türklere karşıdır” diye buyurdu.”Hasta adam” Osmanlı devletinin dağılmasının bir zorunluluk olduğunu düşünen oryantalistlerin kervanına, Kapital’in yazarı Karl Marks da katıldı.
Ancak köprülerin altından çok sular aktı; Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte Türkler, tüm dünyaya senede bir gün Felsefe Günü kutlamayı da öneren ve kabul ettiren büyük bir dönüşüm geçirdi. Uygarlığın Batı’dan doğduğunu, ancak artık tüm insanlığın malı olduğunu, sorunun bir uygarlık sorunu olduğunu gören Atatürk, bu döngüyü tersine çevirdi. Onun gerçekleştirdiği köklü devrimler ve radikal çağdaşlaşma, kendisi hayattayken Türkiye’nin bölgesinde ve dünyada onurlu bir konuma gelmesini; İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğünü savunan ülkeler kulübüne, Avrupa Konseyi’ne, NATO’ya girmesini sağladı.
Uluslar belirli bir uygarlığın içinde farklı kültürlere sahip olabilirler. Uygarlığın değerleri ise bir ulustan diğerine aktarılabilir. Türkiye’yi “Medeni milletler ailesinin bir ferdi” yapmak isteyen, “muasır medeniyetler” düzeyine çıkarmayı ve onu aşmayı hedefleyen Atatürk, bunun yolunun bilim ve akıl olduğunu göstererek felsefe eğitimine de önem verdi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde, eleştirel düşünceyi ve meselelere toplu bakmayı esas alan Felsefe Bölümü açıldı. Atatürk’ün Doğu’nun ezilen uluslarına çağdaşlaşma konusunda örnek olması, oryantalist düşünceyi de zayıflatmış oldu.
Burada, Atatürk’ün “Başarıda gururu, felakette ümitsizliği yenmeliyiz” sözünün de anlamlı bir felsefi yaklaşım içerdiğini kaydedelim. Dünya Felsefe Günü’nde, Türkiye Cumhuriyetinin temelinde yatan bu uygarlık anlayışından uzaklaşmamakta büyük fayda olacağı kesin. Bu düşüncelerle, felsefenin özgürleştirici ve iyileştirici ışığı altında, Türk insanının, felsefe dahil, demokraside, hukukun üstünlüğünde, bilimde, her alanda uygarlık yarışında kazançlı çıkmasını diliyoruz.
 
Yorumlar (0)
10°
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Namaz Vakti 27 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:14
Öğle 13:29
İkindi 16:11
Akşam 18:34
Yatsı 19:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 19 40
3. Leicester City 19 38
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 17 32
8. Arsenal 20 30
9. Aston Villa 17 29
10. Chelsea 19 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Crystal Palace 20 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13