banner18

banner19

28.10.2021, 10:17

Cevdet Kudret Solok

Ne oldu çocukluğum?
Köşelerinde nefes nefes koştuğum
Odalar?
Ortalarında tahta at koşturduğum
Geniş sofalar?
Sofalarda gizli yuvalarım, gizli yerlerim? ...

Hani benim kurşun askerlerim?
Bir oda içinde kurduğum şehir,
Geçtiğim nehir? ...

(Çocukluk şiirinden)

Yedi Meşalecilerin kurucuları arasında yer alan Cevdet Kudret Solok’u ilk olarak üniversite yıllarında tanıdım. Gıptayla yazdığı kitaplara bakmıştım. Eserlerini tanıdıkça, hayatını araştırdıkça kendisine hayranlığım kat be kat arttı. Hele ki “Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman” olan 3 ciltlik eseri Türk edebiyatının mihenk taşlarındandır. Kendisinin Türk edebiyatına katkıları, eserleri ve yorumları birer altın değerindedir. O bir şair, o bir yazar, o bir edebiyat tarihçisi, araştırmacısı ve avukattır.

İstanbul’da doğdu. Asıl adı Süleyman Cevdet Kudret’tir. 1934 yılında soyadı yasası dolayısıyla aldığı Solok soyadını, 1959’da birtakım zorunluklar sonucunda Kudret’e çevirerek aslına döndürdü. Babası Sadullah Efendi, Birinci Dünya Savaşı sırasında 1918 yılında Musul’da öldü. Annesi Hatice Hanım’dır. Numune-i İrfan İlkokulu ile Davutpaşa Ortaokulunu bitirdikten sonra İstanbul Erkek Lisesine yazıldı. Lisedeyken bir hastalık sonucu öğrenimine ara vermek zorunda kaldı. Yarım kalan öğrenimini 1930’da İstiklal Lisesinde tamamladı. İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesini bitirdi (1933). Çeşitli liselerde ve Ankara Devlet Konservatuarında öğretmenlik yapmıştır. 1934’de Kayseri Lisesi’nde edebiyat öğretmenliğiyle işe başladı. 1937’de İhsan Nisari Hanım’la evlendi. Yayın Müdürlüğü emrinde İnönü Ansiklopedisi’nde edebiyat sekreteri olarak çalıştı. İstanbul ve Ankara’da avukatlık yaptı. Türk Dil Kurumu’nda redaktör, Bilgi Yayınevi’nde danışman olarak çalıştı. Siyasal Bilgiler Fakültesi, Basın Yayın Yüksek Okulu’nda öğretim görevlisi olarak ders verdi.

Yazın hayatında Nevzat Yesirgil, Abdurrahman Nisari, Suat Hizarcı gibi takma adlar kullanmıştır. Edebiyat hayatına Servet-i Fünun dergisinde, nazımla başlamıştır. Şiire hece ile başlar; sonradan serbest ölçülü şiirler yazar. Yedi genç yazar bir araya gelerek Yedi Meşale adında bir kitap çıkardılar.” Yedi Meşaleciler” olarak anıldılar. Yedi Meşale grubunun en çalışkan yazarı olarak bilinir. Birlikte Meşale dergisini çıkarmışlardır. Meşale Dergisi’nde, yalnızlık, özlem gibi bireysel konuları işleyen; buruk, içedönük, karamsar ve kırgın duygular yansıtan şiirler yayımlamıştır. Dergi kapandıktan sonra oyunlar yazmaya başladı. İnsanların psikolojik saplantılarını tiyatrolarında ele aldı. Oyunları Darülbedayi’de sahnelendi. Romanları hayatından izler (otobiyografik özellik) taşır. Süleyman’ın Dünyası adı altında toplanan romanlarında, (Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok, Karınca’yı Tanırsınız) Türk toplumunun iki Dünya Savaşı arasındaki 30 yıllık toplumsal kesitini yansıtmıştır. 1940’lı yıllarda çeşitli öyküler yazar. Bunlarda insana bakış açısını ortaya koyar. 1950 sonrası ise edebiyat tarihi araştırmalarına yönelir. Türk edebiyat tarihiyle ilgili önemli çalışmalara imza atmıştır. Çeşitli sanatçı tanıtım kitapları ve lise edebiyat kitapları yazmıştır. Deneme kitaplarında, edebiyat ve Türk diliyle ilgili çeşitli konular üzerine düşüncelerini dile getirmiştir. Cevdet Kudret, Ortaoyunu kitabından dolayı Türk Dil Kurumu Bilim Ödülü, Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman kitabı için de Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü alır. Dil Derneği Türk Dili Onur Ödülü ve Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü sahibidir.

1974-1986 yılları arasında Bodrum’da yaşayan yazar daha sonra yaşamını İstanbul’da sürdürmüş; 10 Temmuz 1992’de ölmüştür. Kendisini rahmetle anıyorum.

Yorumlar (0)
15
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 07 Aralık 2021
İmsak 06:41
Güneş 08:08
Öğle 13:08
İkindi 15:36
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8