banner18

banner19

19.05.2022, 08:02

CENAP ŞAHABBETTİN

“Hakiki büyük adamlar
Güzel ağaçlara benzer
Dallarında yuvalar kurulur
Gölgesinde yorgunlar dinlenir
Çiçeklerine sürünenler
Güzel koku alırlar
Meyvesiyle açlar doyar ve yaprakları arasından

dökülen güneş damlaları toprağa hayat verir.”

Cenap Şahabettin, Tevfik Fikret’ten sonra Servet-i Fünun edebiyatının ikinci büyük şairidir. 1870’te Manastır’da doğan sanatçının asıl mesleği doktorluktur. Babası Plevne’de şehit düşen Binbaşı Osman Şahabettin Bey’dir. İlk şiirleri 1885’te daha öğrencilik yıllarında Saadet gazetesinde yayımlanmaya başlamıştır. Bu şiirlerinde Muallim Naci’nin etkisiyle Divan şiirinin etkisi vardır. Daha sonra Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan’dan etkilenerek Batı tarzı şiire yönelmiş. İhtisas yapmak üzere 1890’da Fransa’ya gönderilen Cenap Şahabettin, burada tıptan çok edebiyat alanı üzerinde kendisini geliştirir. 1894 yılında Avrupa’dan dönünce karantina idaresinde çalışır. Bundan sonra artık gerek biçim gerekse içerik yönünden Fransız şiirine benzeyen eserler kaleme almaya başlar. Bu şiirler Fikret’in ilgisini çekince, Fikret, Servet-i Fünun’da Cenap’ı öven bir yazı yayımlar. Bu olaydan sonra Cenap Şahabettin de Servet-i Fünun topluluğuna katılmaya karar verir. Tevfik Fikret ve Halit Ziya Uşaklıgil’le birlikte Servet-i Fünun edebiyatının üç önemli isminden biri olan Cenap Şahabettin, gelenekçi şairlerin en çok saldırdığı yenilikçi şairdi. Diğer Servetifünun sanatçılarının tersine bireysel şiiri tercih etmiş ve Edebiyat-ı Cedide’nin en aşırı örneklerini vermiştir.

Onun Fransa’daki Parnasizm ve Sembolizm akımlarının etkisi ile oluşturduğu manzumelerinde aynı zamanda alafrangalaştırılmış bir Osmanlı – İran zevkinin yansımaları vardır. Cenap Şahabettin, 19.YY’da Avrupa’da görülen Romantizm, Realizm, Parnasizm ve Sembolizm gibi akımları tanır. Flaubert, Verlaine ve Mallerme gibi Fransız sanatçıların etkisinde kalır. Sanatçı, Fransa’da rağbette olan Sembolizm akımının içeriğini pek kavrayamamış, bu akımdan sadece, “istiareyi ve müziği” benimsemiştir. Cenap’ın kullandığı istiarelerin taşıdıkları özellik, Türk şiirine değişik hayaller getirmelerinden ibarettir. “Saat-i senem-fam, tuf-i tesliyet, nay-i zümürrüd, ed-ı mükevkeb, …” gibi benzetmeler, Türk şiiri için değişikti. İstiare gibi, müzik de Cenab’ın şiirinin başlıca unsurlarındandır ve müzik, sembolist şiirde olduğu gibi, çok, “deruni”dir. Bundan dolayı da Cenap, müzikalite bakımından zengin bulduğu aruz veznini kullanmıştır. Bütün Servet-i Fünun şairlerinin eserlerinde olduğu gibi Cenp Şahabettin’in şiirlerinde de sembolist şiir ile kullanılan metot bakımından benzerlik görülür. “Sembolistler, Fransızca’da artık kullanılmayan, fakat müzikal değerleri olan birtakım eski kelimeleri sözlüklerden çıkarıp yeniden şiir diline sokmuşlar ve hatta bazen onlara eski anlamlarından ayrı, yeni anlamlar da yüklemişlerdir. Servet-i Fünun şairleri de aynı şeyi tekrarlamışlar, sözlüklerden bulup çıkardıkları Arapça ve Farsça eski kelimeleri şiir diline doldurmuşlardır. Ancak bu işi yaparken onların düşünceleri, şiirde müzikaliteyi arttırma isteği ile birlikte, “müptezel kelime kullanmamak, halkın ağzında her gün çiğnenen kelimelerle ilgisi mümkün mertebe kesilmiş bir vokabüler kurmaktadır”. Bu sebeple Servet-i Fünun şairleri kullandıkları kelimelere yeni anlamlar vermeye kalkmışlardır. Bir gün derste Yunanlılar’ı övüp Millî Mücadele’yi küçümseyen sözler sarf ettiği ileri sürülerek Dârülfünun öğrencileri tarafından diğer bazı hocalarla birlikte aleyhinde nümâyişler düzenlendi. Cenab’ın o sözleri söyleyip söylemediği tespit edilemediyse de önceki bazı siyasî yazıları onu suçlu bulmaya yeterli görüldü. Ali Kemal, Rıza Tevfik, Hüseyin Dâniş ve Barsamyan Efendi ile beraber Dârülfünun’daki görevinden istifa etmek zorunda bırakıldı (Eylül 1922). Bu olaylar üzerine bir çeşit inzivayı tercih eden Cenab Şahabeddin, daha çok edebiyat ve sanat konularında yazı faaliyetine devam etti. Son yıllarında yoğun bir şekilde üzerinde çalıştığı sözlüğünü tamamlayamadan 13 Şubat 1934’te beyin kanaması sonucu öldü ve Bakırköy Mezarlığı’na defnedildi.

Yorumlar (0)
32
açık
Namaz Vakti 06 Temmuz 2022
İmsak 03:58
Güneş 05:47
Öğle 13:21
İkindi 17:15
Akşam 20:46
Yatsı 22:26
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner27