Türk akademisyen, kansorejen radon gazının seviyesini ölçen cihaz geliştirdi

Konya Ticaret Odası Karatay Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Optisyenlik Bölümü Öğr. Gör. Dr. Serkan Ceylan, CR-39 katı hal nükleer iz dedektörü ile pasif yöntemle ortamın radon gazı seviyesini ölçebilen yeni bir cihaz geliştirdi

Bilim ve Teknoloji 27.01.2022, 13:04
Türk akademisyen, kansorejen radon gazının seviyesini ölçen cihaz geliştirdi

Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun (TENMAK) yurt dışından aldığı radon ölçüm cihazından esinlenen Ceylan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının TÜBİTAK Teknogirişim Sermaye Desteği ile yerli imkanlarla 8 yılda kendi cihazını yaptı.

Ceylan'ın geliştirdiği cihaz, "Ar-Ge niteliği, yenilikçi yönleri, amacı ve sonuçları, ulusal ve uluslararası düzeye teknolojik katkısı" kriterlerine göre Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından başarı belgesi aldı. Radon gazı ve yaptığı ölçüm cihazı üzerine tez de yazan Ceylan, cihazı geliştirmek için TÜBİTAK'tan bir destek daha almaya hak kazandı.

Gözlüklerde kullanılan, radyoaktif parçacıklara da duyarlı CR-39 camından nükleer iz dedektörü üreten Ceylan, geliştirdiği nükleer iz kazıma ünitesi ve iz okuma ünitesiyle, camın maruz kaldığı radyoaktif izleri sayarak ortamın radon yoğunluğunu belirliyor.

İnsanların iyonlaştırıcı radyasyonun zararına karşı korunması amacıyla kullanılacak cihaz, kapalı mekanların radon aktivite konsantrasyonunu ölçerek ortam havasının ne kadar sağlıklı olduğunu ortaya çıkarıyor.

Ceylan, AA muhabirine, doğal kaynaklardan yüzeye çıkarak kapalı mekanlarda birikebilen ve kanserojen etkisi olduğu bilinen radon gazının, akciğer kanserine neden olan etkenler arasında ikinci sırada yer aldığını söyledi.

"Maliyeti daha düşük bir cihaz geliştirmiş olduk"

Uranyum 238 elementinin parçalanmasıyla ortaya çıkan radon gazının, kokusuz olması nedeniyle algılanamadığını belirten Ceylan, ölçümlerin özel optik cihazlarla yapılabildiğini dile getirdi.

Devletin "radyasyon güvenliği politikası"nı önemsediğine dikkati çeken Ceylan, "Radon ölçümleri için TENMAK'ın 2013'te pasif radon ölçüm cihazını yurt dışından 55 bin avroya aldığını duymuştuk. 'Biz bunu daha uygun fiyata yapabilir miyiz, hem de yerli bir üretim olur mu' düşüncesiyle yola çıktık. Çalışmalarımız neticesinde TENMAK'taki cihazın sağladığı verilere kıyasla daha hassas ölçüm ve detaylı raporlama yapabilen ve maliyeti daha düşük bir cihaz geliştirmiş olduk." diye konuştu.

"Radon gazı, akciğer kanserine neden oluyor"

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Enerji Araştırma ve Uygulama Merkezi Öğretim Görevlisi Ahmet Gürol Kalaycı ile gerekli tasarımları yaptıklarını aktaran Ceylan, cihazı 100 bin liraya mal ettiklerini kaydetti.

Radon gazı ölçümünün tüm dünyada zorunlu olduğuna işaret eden Ceylan, şöyle konuştu:

"Dünya Sağlık Örgütü metreküpte 100 bekerel üzerindeki radon gazı seviyesini zararlı kabul ediyor. Ülkemizde üst sınır, evlerde 400 bekerel, iş yerinde ise 1000 bekerel olarak belirlendi. Bunun aşılması durumunda müdahale edilmesi 2000 yılında yayınlanan Resmi Gazete'de yer almıştır. Soluduğumuz havada, içtiğimiz sularda radon gazı bulunabilir. Suyla içtiğimiz zaman mide kanseri olabiliriz. Radon gazı, soluduğumuz zaman akciğerlerimizdeki DNA yapısını bozarak akciğer kanseri olmamıza neden oluyor. Bu yüzden evlerimizde kullandığımız suyun ve soluduğumuz havanın radon oranını bilmemiz gerekir. Bu cihazla CR-39 dedektörüyle ortamdaki radonun konsantrasyonunu belirleyebileceğiz." 

"İnsanlığa büyük fayda sağlayacağını umuyoruz"

Karatay Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bayram Sade de gerek akademisyenlerin gerekse öğrencilerin Ar-Ge çalışmalarını, proje ve inovasyonlarını sonuna kadar desteklediklerini söyledi. Sade, şöyle devam etti:

"Serkan hocamızın yaptığı radon gazı ölçüm cihazının tüm süreçlerini yakından takip ettik ve destekledik. Akademisyenlerimizin de öğrencilerimizin de tüm bilimsel çalışmalarının arkasındayız. Bu cihaz, hem akademisyenimiz hem üniversitemiz hem de toplum adına büyük bir başarıdır. İnsanlığa büyük fayda sağlayacağını umduğumuz bu cihazın daha da geliştirilmesi için elimizden gelen desteği vereceğiz." AA

Yorumlar (0)
14
parçalı bulutlu
banner21
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 04:06
Güneş 05:48
Öğle 13:13
İkindi 17:05
Akşam 20:28
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31