14.07.2021, 10:00

Basın ve Yayın Tarihi-2

İbrahim Müteferrika, Osmanlı hizmetine girdikten sonra ordunun çeşitli birimlerinde görev almıştır. Müslüman olmadan önceki hayatında Papaz olduğu rivayet edilen İbrahim Müteferrika, Müslüman olmasına sebep olan İncil ayetlerini bahis konusu eden ve kendi hayatını anlattığı “Risale-i İslamiye” adlı bir kitap yazdı. 1715 yılında III. Ahmet’in bir mektubunu Viyana’ya Prens Eugen’e götürdü

İbrahim Müteferrika’ya asıl şöhretini kazandıran matbaacılığıdır. Matbaasında bastığı ilk kitap 1729 yılının başlarında basılan Vankulu Lügati’dir. Bu matbaada basılan kitapların tarih, coğrafya, dil ve askerlik ile ilgili olduğu dikkat çekmektedir. İbrahim Müteferrika, bastığı kitapların çoğuna ilaveler ve bazılarına ise notlar ekleyerek zenginleştirmiştir.

Türkiye’de ilk matbaanın İbrahim Müteferrika tarafından kurulduğu belirtilmektedir. Fakat Türkiye’de azınlıkların yüzyıllardır kurduğu ve faaliyetlerini sürdürdüğü onca matbaadan sonra. İbrahim Müteferrika tarafından kurulan matbaa için; Osmanlı Türkiye’sinde Türk ve Müslüman kesimin kurmuş olduğu ilk matbaadır, açıklaması; çok daha doğru ve gerçekçi bir yaklaşım olacaktır. Ayrıca matbaa, dindar kesim ve hattatlarca engellemediği gibi Matbaa; Avrupa’da ve Osmanlılarda hattatlar ve din adamlarınca kurulmuş ve geliştirilmiştir,

Hattatların ve Dindar Kesimin Matbaayı Engellediği İddiası Yanlıştır, Aksine Matbaa, Kıta Avrupası ve Osmanlılarda Hattatlar ve Din Adamlarınca Kuruldu ve Geliştirildi.

Matbaanın mucidi Jan Gutenberg’in doğum yılı kesin olarak bilinmemektedir Almanya’da varlıklı bir ailenin oğlu olarak Mainz kentinde dünyaya geldi. 1411 yılında bir ayaklanma sonrası ailesi şehirden ayrılarak Eltville am Rhein (Alta Villa) Şehrine göç etti.

Güçlükler içinde ideallerini gerçekleştirmeye çalışan Jan Gutenberg’in, zengin ve rahat bir hayat sürmediği bilinmektedir. Fakat biz hayat hikâyeleri detayına girmekten ziyade, matbaanın gerek Avrupa’da ve gerekse Osmanlılarda dindar kesim ve hattatlar tarafından nasıl keşfedildiği ve geliştirildiği gerçeğini inceleyeceğiz Nitekim Jan Gutenberg’in matbaa literatürüne giren ilk önemli eseri İncil olup, Gutenberg’in zengin kuyumcu finansörünün de matbaa literatürüne giren

önemli eseri yine İncil’dir. Gutenberg’in zengin kuyumcu finansörü aynı zamanda iyi bir hattat olup, Müslüman olmadan önce papaz olduğu rivayet edilen İbrahim müteferrika da devrinin en iyi hattatlarından biridir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, özellikle ilk matbaa; hattatlar için en ideal bir şekilde alabildiğine geniş bir iş alanıdır. Matbaanın yeni kurulduğu dönemde de harflerinin çizimi, hazırlanması ve dökümü için hattatlar ordusu bile gerekebilir ve istihdam edilebilirdi.

Özetle matbaanın Türkiye’ye geç girdiği, hattatlarca, dindarlarca engellenmiş olduğu iddiası, matbaa literatürü ve tekniği açısından asılsız ve saçma olduğu gibi, Matbaanın; Kıta Avrupası ve Osmanlı ülkesine hattatlar ve dindarlar tarafından sokulduğu ve geliştirildiği kesin bir realitedir. Belki Osmanlı Sultanlarının kendi topraklarında, bir kısım tebalarının yaygın ve ağırlıklı olarak oldukça uzun bir süreç içinde kullandıkları matbaa konusunda farklı bir strateji izlemeyi tercih ettikleri söylenebilir. Fakat okullarda ve hatta özellikle İletişim Fakülteleri’nde bile Basın Yayın Tarihi derslerinde bu müzmin hatalı yorumun düzeltilmemesi, gerekli açıklama ve aydınlatmanın yapılmaması oldukça şaşırtıcıdır.

Yorumlar (0)
26
parçalı az bulutlu
banner21
Namaz Vakti 25 Temmuz 2021
İmsak 04:18
Güneş 06:00
Öğle 13:23
İkindi 17:15
Akşam 20:36
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30