banner18

banner19

21.03.2019, 09:56

Atıklara dikkat!

Gıda maddelerinin, bitkisel yağ kullanılarak kızartılması sonucunda ortaya çıkan atık yağ, çevreye büyük zarar veriyor. Kızartma esnasında kullanılan gıda maddesi ile kızartma yağının bir araya gelmesi ile beraber aynı anda ısı ve kütle iletimleri gerçekleşmektedir. Bu iletim sonucunda hem gıda maddesinde hem de yağda fiziksel ve kimyasal değişimler meydana gelir. Bu nedenle kızartma yağının insan vücuduna zarar vermemesi için dikkatli bir şekilde izlenmesi gerekmektedir.
Kızartılmış gıdalar ile birlikte tüketilen kızartma yağlarının insan sağlığı üzerinde olumsuz etki yaratmaması için kızartma yağlarının kullanım süresinin, toplam polar madde içeriklerinin takip edilmesi gerekir. Bu nedenle herkesin bu konuda bilinçlendirilmesi şarttır. Örneğin birçok belediye atık yağları toplayarak, vatandaşları bilinçlendirmektedir.
Bitkisel ham yağ rafine sanayinden çıkan soap-stock, tank dibi tortu ve yağlı topraklar, kullanılmış kızartmalık yağlar, çeşitli tesislerin yağ tutucularından çıkan yağlar ve kullanım süresi geçmiş olan bitkisel yağlar, bitkisel atık yağ olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'de her yıl yaklaşık 1,7 milyon ton bitkisel yağ tüketilmektedir. Yağ rafinasyon prosesi sonucu ve elde edilen yağın tüketimi sonucu yaklaşık 350 bin ton bitkisel atık yağ oluştuğu tahmin edilmektedir.
ATIK YAĞLAR ÇEVREYE NASIL ZARAR VERİR?
Her 100 kişiden 90’ı kullanılmış atık yağları lavaboya dökerek temizliyor. Lavaboda dökülen yağlar atık sularla birlikte kanalizasyonlara, göllere ve denizlere karışıyor.  Yağlar çöpe döküldüklerinde ise çöplük alanlarda önce toprağa daha sonra kullanılabilir yer altı sularına karışıyor. Bu da çevrenin zarar görmesine neden oluyor.
Atık yağlar, çevreyi kirletmekte ve bulunduğu ortamda yaşayan canlılara zarar vermektedir. Bilinçsizce atılan yağlar, yeraltı sularını kirletmekte, sualtı canlılarına zarar vermekte, kanalizasyon sistemlerinde ve atık su arıtma tesislerinde tıkanıklık, kirlilik gibi birçok soruna neden olmaktadır.
1 litre atık yağ, 1 milyon litre içme suyunu kirletebilecek potansiyele sahiptir. Yapılan araştırmalarda atık su kirliliğinin neredeyse yüzde 25’ini kullanılmış bitkisel ve hayvansal yağların oluşturduğu tespit edilmiştir. Arıtılmayan atık suların içindeki bitkisel ve hayvansal atık yağlar, denizlere, göllere ve akarsulara ulaştığında suyun kirlenmesi ve sudaki oksijenin azalmasına sebep olmaktadır. Hal böyle olunca da  başta balıklar olmak üzere su altında bulunan tüm canlılar büyük zarara uğramaktadır.
Kullanılmış yağlar, çevrenin kirletilmesinin yanı sıra kanalizasyon boruları ve atık su arıtma tesislerine de zarar vermektedir. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre lavaboya dökülen atık yağlar, kanalizasyon sistemlerinin yaklaşık olarak yüzde 40 oranında tıkanmasına sebep olur.
GERİ DÖNÜŞÜME DİKKAT!
Bitkisel atık yağların çevreye zarar vermemesi için şu adımları izlemek gerekmektedir:
-Kullanılmış kızartmalık yağları diğer atıklardan ayrı olarak temiz ve ağzı kapaklı bir kapta biriktiriniz.
-Kullanılmış kızartmalık yağları, kanalizasyona, toprağa, denize ve benzeri alıcı ortamlara dökmeyiniz.
-Bu yağları kullanılmış kızartmalık yağ toplayıcılarına vermeye özen gösteriniz.
-Biriktirdiğiniz atık yağlar, belediyeler ve bazı kuruluşlar tarafından toplanmaktadır. Onlarla irtibata geçmeye dikkat ediniz.
Kullanılmış bitkisel atık yağlardan Biyodizel üretilmektedir. Biodizel; ayçiçek, soya, kanola, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen yağların bir katalizör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir üründür.
Evsel kızartma yağları biyodizel hammaddesi olarak kullanılabilir. Biyodizel doğrudan veya motorine katılarak kullanılan ve hava kirliliğini azaltan organik ve çevreci bir yakıttır.
Fosil yakıtların tükeniyor olması ve bu nedenle petrol fiyatlarının giderek yükselmesi, biodizeli alternatif bir yakıt kaynağı yapmıştır. Ayrıca fosil yakıtların kullanımından doğan büyük çevre zararları ve bunların telafisi için yapılan büyük harcamalar çevreci biyodizele olan talebi artırmıştır.
Kızartma yağının kullanım süresi
Kızartma yağlarında polar madde oranı yüzde 25’i geçtiğinde kanserojen etki başlar, yüzde 75’lik artışta ise biyodizel yapımına uygun trigliserit miktarı azalır. Kızartmalık yağların zamanında gıda zincirinden çekilmesi hem insan sağlığının hem de biyodizel yapmaya uygun hammadde kaynağının korunmasını sağlar.
Türkiye’de Yılda…
1.5 milyon ton bitkisel yağ, gıda amacı ile kullanılmaktadır.
Bu yağlardan yaklaşık olarak 350 bin ton atık yağ oluşturmaktadır.
Toplanabilen atık yağ miktarı 15 bin ton civarındadır.
Kişi başına toplanan atık yağ miktarı 200 gr’dır.
Günün Vegan Tarifi
Kişnişli Limonata
Malzemeler
5 adet limon
2 yemek kaşığı taze kişniş yaprağı
1 su bardağı şeker
6 bardak içme suyu
Kişnişli Limonata Yapılışı
Limonun kabuklarını rendeliyoruz. Kabuğu rendelenen 2 limonu ortadan ikiye bölüp suyunu sıkıyoruz. Kalan 3 limonu da küçük parçalar halinde dilimliyoruz. 1 su bardağı toz şekeri ve limon suyumuzu karıştırıyoruz. Rendelenmiş limon kabuklarını, limon parçalarını ve kişnişimizi ekliyoruz. Şeker tamamen eriyene kadar karıştırıyoruz. Daha sonra karışımı tel süzgeçle süzüyoruz. Kalan özümüzün içerisine içme suyu ekledikten sonra karıştırıp buzdolabında soğumaya bırakıyoruz. (www.vegantarifler.com)
Yorumlar (0)
1
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Türkiye'de uygulanacak Çin menşeli Sinovac aşısını yaptırır mısınız?
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:53
Güneş 08:19
Öğle 13:27
İkindi 16:02
Akşam 18:24
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 18 34
4. Tottenham 18 33
5. Man City 16 32
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12