“Depozito yönetim sistemi için altyapımız henüz hazır değil”

Ege Plastik Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Şener Gençer, “Depozito yönetim sistemi için altyapımız henüz hazır değil” dedi

Haber Giriş Tarihi: 20.06.55573 00:20
Haber Güncellenme Tarihi: 20.06.55573 00:20
ilksesgazetesi.com

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından pilot olarak Ankara’nın Kızılcahamam ilçesinde başlatılan Depozito Yönetim Sistemi’nin (DYS), 2024 yılında tüm Türkiye’yi kapsayacak olması “Sistemin altyapısı ne kadar hazır?” sorusunu sorduruyor.   Piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi ve kullanılması sonrasında belirli bir depozito bedeli karşılığında iade alınmasını amaçlayan sistem ile 20 milyar adet plastik ve cam şişenin dönüştürülmesi ile yılda 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu elde edilmesi ve sera gazında 37 bin ton azaltıma gidilmesi hedefleniyor. 

2022’DE YILINDA ERTELENMİŞTİ

DYS’nin en önemli unsuru olan plastik şişelerin toplama ve ayrıştırma noktalarının, projenin ülke sathına yaygınlaşma hedefinin çok uzağında olduğuna dikkat çeken Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı Şener Gençer, Plastik sektörü olarak uygulamayı başından beri desteklediklerini belirtti. 

Zincir market ve AVM’lerde atık plastikleri toplayacak makinelerin kurulma sürecinin henüz hazır durumda değilken uygulamaya başlanmasının risk oluşturduğunu vurgulayan Gençer,  “Benzer bir durum 2021 yılında da yaşanmış ve uygulamanın ülke sathına yaygınlaşacağı 1 Ocak 2022 tarihine hazır olunmakta sıkıntı yaşanmıştı. Plastik sektörünün temsilcileri olarak Bakanlığımıza gerekli uyarıları yapmıştık. Nitekim 1 Ocak 2022 olarak belirlenen tarih ötelenmek durumunda kalınmıştı. Yine aynı erteleme yaşanmaması için aynı uyarılarımızı tekrarlamayı görev saymaktayız.” dedi. 

“TURİST SİRKÜLASYONU YOĞUN OLAN İLLER PİLOT OLMALIYDI”

Önerilerinin, insan sirkülasyonu yüksek ve yoğun turist alan Antalya, Muğla ve İzmir’de uygulamanın  pilot olarak başlatılması olduğunu söyleyen Şener Gençer, şu değerlendirmeyi yaptı: 

“Ülkemizde yılda 20 milyar içeçek ambalajı tüketiliyor ve bu sayı giderek artıyor. Sadece içecek ambalajı sayısının 2030’da yüzde 50 artarak 30 milyar adede çıkmasını bekliyoruz. Depozito uygulaması elbette sektörümüze ciddi bir katkısı olacak ve uzun yıllardır dile getirdiğimiz kaynağında ayrıştırma ve geri dönüşümde ülkemize sınıf atlatacak. Uygulama ile sadece çevresel riskler azaltılmayacak, ülkemizde çok güçlü olan geri dönüşüm sektörümüz, daha az atık plastikler ithal edecek. Plastik atıkların geri dönüşümünde yurt içi tedariğin yüzde 20’ye bile ulaşmadığı dikkate alındığında, Bakanlığımızın projesi karşısında heyecanlanmamak mümkün değil. Bu nedenle uygulamanın ilk aşamada üç ilimizde başlatılmasını, eksikliklerin görülmesinin ve giderilmesinin ardından yurt sathına yayılmasını öneriyoruz. Atıkları toplayacak makinelerin tedariğinde henüz istenilen seviyenin çok gerisindeyiz.”

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE DEPOZİTO YÖNETİM SİSTEMİ

Atıkların kaynağında ayrıştırılması için hayati önem taşıyan Depozito Yönetim Sistemi bugün 20’den fazla ülkede uygulanıyor. 2026 yılında bu sayının 26’yı bulması bekleniyor. Sisteme geçilmesi ile ilk aşamada günde 50 milyon adet, yılda 20 milyar adet plastik ve cam şişenin geri dönüştürülmesi, böylelikle 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, sera gazında 37 bin azaltım ve 3,6 milyon varil petrol tasarrufu sağlanması hedefleniyor.  Sistemin Türk ekonomisine yılda 100 milyar TL kazanç ve 20 bin vatandaşa yeni istihdam imkanı sağlaması bekleniyor. Türkiye’de her gün yaklaşık 100 bin ton atık üretilirken, bunun 20 bin tonu sadece İstanbul’a ait. Türkiye’de yaşayan biri her gün ortalama 1,2 kg atık üretiyor.  Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan tarafından himaye edilen ve 2017’de başlatılan Sıfır Atık projesi ile 2022 sonuna kadar 46 milyon ton geri dönüştürülebilir atık ekonomiye kazandırıldı. Yaklaşık 96 milyar TL kazanç elde edildi.  Altı yılda geri dönüştürülen atıklarla 711 milyon m3 su tasarrufu, 108 milyon varil petrol tasarrufu, 703 milyon kWh enerji tasarrufu sağlanırken; 4,9 milyon ton sera gazı önlendi. BÜLTEN